Το αφιέρωμα στον (άγνωστο στο ευρύ κοινό) υπαρξιστή ποιητή Γιώργο Μακρή και τον “Συνδεσμο Αισθητικων Σαμποτερ Αρχαιοτητων” (που ο ίδιος ο ποιητής «δημιούργησε» ), γεννήθηκε στη σκέψη από τις κατά καιρούς άναρθρες κραυγές των σύγχρονων Ελλαδέμπορων (τηλεοπτικών και μη), όταν διάφορες αριστερές πολιτικές παρατάξεις (νεολαία ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ κλπ)  και εργαζόμενοι (συμβασιούχοι του υπουργείου πολιτισμού), επιλέγουν τον «ιερό βράχο» της ακρόπολης της Αθήνας για να διαμαρτυρηθούν αναρτώντας πανό επάνω του.
Όπως αναφέρει ο συγγραφέας και φίλος του Λεωνίδας Χρηστάκης στο βιβλίο του «η ιστορία της αλητείας»  (εκδόσεις Στύγα), ο Γιώργος Μακρής «…γεννήθηκε στην Αθήνα το 1923 από καταπιεστικούς γονείς, μοναχογιός. Ο πατέρας του ήταν δικαστικός με εξουσιαστικές ροπές, δίκαζε ακόμη και στο σπίτι του. Μετά από ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα που συνέβη όταν ήταν έξι χρονών, ο Γιώργος Μακρής παραμένει χωλός σε όλη του τη ζωή και βαδίζει με δυσκολία… γράφτηκε στην Νομική Αθηνών αλλά δεν φοίτησε ποτέ… μαθαίνει Γαλλικά και Αγγλικά και διαβάζει μετά μανίας όλους τους συγγραφείς της εποχής εκείνης (Σαρτρ κ.λπ.) στην γλώσσα τους. Ζει σχεδόν μόνος από το 1948. Δεν ενδιαφέρεται για τίποτα και περιφέρει το σαρκίο του από καφενείο σε καφενείο και από στέκι σε στέκι, ξοδεύοντας άσκοπα τα χρήματα της μητέρας του και μετά μένοντας απένταρος για εβδομάδες… Ήταν λιγομίλητος και με πολύ χιούμορ. Πάντα με ένα βιβλίο ή ξένο περιοδικό στο χέρι, αραγμένος στις καρέκλες των ζαχαροπλαστείων ή των καφενείων της πλατείας Κολωνακίου διάβαζε… υπήρξαν περιπτώσεις που την έστηνε σε μια καρέκλα καφενείου και δεν σηκωνόταν ούτε μετά από εικοσιτέσσερις ώρες. Το ίδιο γινόταν στο δωμάτιο που έμενε… Έγραφε κείμενα δικά του, μετέφραζε και αλληλογραφούσε με φίλους και γνωστούς. Τα γραπτά του ακουμπούσαν τις υπαρξιακές φιλοσοφίες της μεταπολεμικής εποχής. Τα ποιήματα του, γιατί κυρίως ποιήματα έγραφε, αντανακλούσαν τις περισσότερες φορές τις ψυχικές και συναισθηματικές καταστάσεις.Οι μεταφράσεις πλησίαζαν περισσότερο τις φιλοσοφικές του διαθέσεις. Οι ολοκληρωμένες ήσαν τρεις. Του Άλντους Χάξλεϋ, του Οκτάβιο Παζ και του Ζαν Μιρό….»

ΑΠΛΟ ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΟ ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ 2
ένας καθολικός παπάς
του τάγματος του άγιου Φραγκίσκου
κόβει παπαρούνες…
σήμερα αναπνέει περίφημα
θα ‘ θελε να λερώσει το ράσο του
να χαϊδέψει ένα πρόβατο
να ερωτευθεί
κόβει παπαρούνες αγνοώντας τον πειρασμό
νομίζει πως τον παρακολουθούν και όλο γυρίζει το κεφάλι
Personne!
«Η θέα είναι ευχάριστη, περίφημη μπορώ να πω
και ως οικόπεδο, περίφημο μπορώ να πω»,
έλεγε ο μεσίτης.
Η μαμά μας Δε μας κατάλαβε ποτέ
Είναι μια ξένη
Κι όταν κλαίγαμε μικροί στα ταξίδια μας
Μας έλεγαν «κοίτα τη θάλασσα, κοίτα τα δέντρα
Και κοίτα το παιδάκι που γελάει.
«Ακατανόητο ετούτο το παιδί» έλεγαν μεταξύ τους.
Ακατανόητοι, ακατανόητοι, ακατανόητοι,
Από πείσμα μείναμε μόνοι.
Πάψετε πιά να θολώνετε τα μάτια σας
Μην κάνετε ρυτίδες σας κάνουν άσκημο
Κανένας Δε μας τα Πε αυτά ούτε τα σκέφτηκε
Ποιος θέλατε να μας τα πει.
(Γ.Μακρής 1967)

Το 1944 ο Μακρής συντάσσει τη περίφημη προκήρυξη του «Σ.Α.Σ.Α. να ανατινάξουμε την ακρόπολη !». Στόχος του «ΣΑΣΑ», σύμφωνα με την προκήρυξη, ήταν η ανατίναξη αρχαίων μνημείων και η προπαγάνδα εναντίον τους. Ως πρώτη καταστροφή ορίστηκε η ανατίναξη του Παρθενώνα, ο οποίος, όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε στην προκήρυξη, «μας έχει κυριολεκτικά πνίξει».
Η επιχειρηματολογία του Μακρή αποδεικνύεται διορατική: η τουριστική βιομηχανία που συνεπάγεται «υποτέλεια» και αισθητική ευτέλεια, ο διάχυτος υλισμός, η ακυρωμένη πολιτική χειραφέτηση, η επιδείνωση του αστικού περιβάλλοντος (ζητήματα επίκαιρα και  σήμερα να διαιωνίζονται μετά από κάθε “μετά” εμφύλιος, δικτατορία και τώρα οικονομική κρίση)». Στο πλαίσιο αυτών των καταστάσεων και μέσα στην πολεμική ατμόσφαιρα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, εντάσσεται και η πρωτοπόρα, ανατρεπτική θέση της ομάδας στην οποία συμμετείχε η οποία καταγράφεται στη λεγόμενη Προκήρυξη. Σύμφωνα με την Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου φίλη του Μακρή, η προκήρυξη αυτή δεν έχει τον χαρακτήρα μανιφέστου, αλλά θα μπορούσε ωστόσο να συσχετιστεί με ανάλογα κείμενα των καλλιτεχνικών πρωτοποριών της Ευρώπης του μεσοπολέμου και ειδικότερα με το πρώτο φουτουριστικό μανιφέστο του 1909. Θα μπορούσε λοιπόν κανείς να τη θεωρήσει ως εκδήλωση με στόχο το πάντρεμα τέχνης-δράσης, μέσα από μια πρωτόγνωρη ανατρεπτικότητα προτάσσει την καταστροφή των αρχαίων μνημείων της Ακρόπολης των Αθηνών. Και όχι τυχαία. Η Ακρόπολη ήδη από τότε, και πολύ περισσότερο με την πάροδο του χρόνου, αποτέλεσε το σήμα κατατεθέν της εκμετάλλευσης είτε στο επίπεδο των κατά καιρούς προγονολατρών, είτε σαν έμβλημα των αντίπαλων εμφυλιακών παρατάξεων της εποχής, οι οποίες κατέβαιναν με σύνθημα: «μέσα από τους καπνούς και τα χαλάσματα θα χτίσουμε νέους Παρθενώνες», είτε εκ μέρους της χυδαίας τουριστικής πλημμύρας , εκείνων που θαύμαζαν την ακρόπολη με μάτι απλώς τουριστικό, κενό από κάθε αυθεντικό αίσθημα. Τότε μάλιστα (1944), με τον ναζιστικό αγκυλωτό σταυρό  να κυματίζει επάνω της, υπογραμμιζόταν επώδυνα, όχι μόνο η κατάρρευση ολόκληρου του συστήματος αξιών του δυτικού πολιτισμού, αλλά και η πλαστότητά τους.
Η προκήρυξη αυτή θεωρείται και όχι άδικα το πρώτο ανατρεπτικό νεανικό καλλιτεχνικό μανιφέστο στην Ελλάδα. Ένα κείμενο αντάξιο των κειμένων των Ντανταϊστών των αρχών του πρώτου παγκοσμίου πολέμου, των μετέπειτα καταστασιακών, αλλά και της Punk υποκουλτούρας του τέλους του ’70:

Σ.Α.Σ.Α. να ανατινάξουμε την ακρόπολη !
ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Αριθ. 1
Έχοντας κοινή αισθητική και κοσμοθεωρητική άποψη, πως η καταστροφή κι η θνητότητα της μορφής των όντων περιλαμβάνονται στο περίγραμμα της ολοκλήρωσης της ζωής.
Έχοντας βάλει σκοπό μας την καταστροφή του Παρθενώνος, μ’ απώτερο σκοπό την παράδοσή του στην ουσιαστική αιωνιότητα, που δεν είναι παρά η χωρίς επίγνωση ροή κι η πλούσια σε πιθανότητες αυτόματη μετασκευή της ύλης, που κακώς ονομάζουμε ‘χαμό’.
Αντιπαθώντας τη χρονική και ιστορική κατοχύρωση της Ακρόπολης, σαν κάτι ανήκουστο και ξένο προς τη ζωή.
Νιώθοντας απαραίτητη την ανάγκη της αιωνιότητας στην τέχνη, μόνο κατά τη διάρκεια της ώρας της δημιουργίας.
Καταλαβαίνοντας τον Φειδία, που έδωσε μεν στο έργο χρονοϊστορική υπόσταση, χωρίς όμως να είναι τίποτα παραπάνω στα πλαίσια της υποστασιακής αιωνιότητας, για την οποία δεν υπάρχει χρονική διάρκεια και που γι’ αυτήν ένα δευτερόλεπτο δεν έχει διαφορά από τρία δισεκατομμύρια αιώνες, χάρη στις βουλητικές της ιδιότητες και στη δυναμική της χροιά, που μόνο στ’ άτομα νοούνται και κανέναν δε νοιάζει ο αριθμός των ατόμων αυτών.
Μισώντας τον Εθνικό Τουρισμό και τις εφιαλτικές- φολκλόρ αρθρογραφίες γι’ αυτόν.
Νομίζοντας πως κάνουμε μια ανώτερη καλλιτεχνικά πράξη, όντας σίγουροι πως όλη η γελοία και ψεύτικη επιβίωση όχι μόνο δε συγκρίνονται, έστω και μειονεκτώντας, μ’ ένα λεπτό ενεργητικής δράσης κι απόλαυσης, αλλά και καλλιτεχνικά είναι βλαβερή, προετοιμάζοντας ερασιτέχνες περιηγητές και ευνούχους.
ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΜΕ
Να θέσουμε ως σκοπό μας την ανατίναξη αρχαίων μνημείων και την προπαγάνδα κατά αυτών.
Πρώτη καταστροφή ορίζεται η ανατίναξη του Παρθενώνα, που μας έχει κυριολεκτικά πνίξει.
Η προκήρυξη αυτή δεν αποσκοπεί παρά να δώσει ένα μέτρο απ’ το σκοπό μας. Είναι ένα βλήμα που ξεκινάει με λίγες πιθανότητες για στόχο τους πολλούς, μα δεν που επιζητάει παρά ελάχιστους.
Γιώργος Βασιλείου Μακρής
Γενικός Διοργανωτής της ΣΑΣΑ (Σύνδεσμος Αισθητικών Σαμποτέρ Αρχαιοτήτων).Νοέμβριος 1944

Για τον Μακρή η τέχνη και η σκέψη ήταν ριψοκίνδυνη υπόθεση και κυρίως διαφορετικότητα, απόσταση από τον μέσο όρο. Αυτό ήταν το «μεγάλο λάθος» του, έλεγαν κάποιοι: Η διαφορά που είχε με την εποχή του. Ο Γιώργος Μακρής δεν ήταν παιδί της εποχής του, δεν ήταν η εποχή του, απλώς δαπανήθηκε μέσα της.
Δαπανήθηκα στις λόχμες/ μες στην επιθυμία να μυρίσω δυνατά/
έτσι που να ξεκαθαριστεί το αμάρτημα./ …
Πότε θα μαζέψω τον εαυτό μου κομματάκι-κομματάκι;
(1944)
Τριλογία (μέρος δεύτερο)
Χαϊδεύοντας με δάχτυλα χλωμά τα νέα αρνιά
Κατάκτησε το μπαρ και τα ψηλά σκαμνιά,
Από να του χαμόγελο απέδρασε το βράδυ
Πήρε στην τύχη κάνα- δυο και τα’ άλλο του κοπάδι
Τα’ άφησε στο εικόνισμα μονάχο αλλοίμονό του
Καθώς και τη χλαμύδα του, το φωτοστέφανό του
Το αργυρό αφιέρωμα, δώδεκα μαθητές του
Δώδεκα εκατομμύρια Μαγδαληνές πιστές του.
Κι έγραψε κάτι στο καρνέ «πρέπει να θυμηθώ
Πως πρέπει εγκαίρως να’ ρθω και να σταυρωθώ».
Να σε κοστούμι εξαίσια ραμμένο απ΄το φως
Κοιτάζει στο κρυστάλλινο ποτήρι ο Χριστός.

Στο σύντομο χρονικό διάστημα που έζησε δεν δημοσίευσε κανένα έργο του. Τα ποιήματα του δημοσιεύτηκαν πολλά χρόνια μετά τον θάνατο του από τον εξάδελφο του Άγγελο Καράκαλο. Τρεις ή τέσσερις φορές αποπειράθηκε ν’ αυτοκτονήσει. Την τελευταία φορά το κατόρθωσε. Εκείνο το απόγευμα ανεβαίνοντας στη ταράτσα της πολυκατοικίας που έμενε στο έκτο πάτωμα, απάντησε στο θυρωρό που τον ρώτησε: “Πού πάτε κύριε Γιώργο;” – «Μη σε νοιάζει, θα κατέβω αμέσως…» με αυτή την «μαύρη» χιουμοριστική απάντηση  έφυγε από τον κόσμο, αφήνοντας το σώμα του να πέσει από την ταράτσα του σπιτιού του, στη γωνία των οδών Μιχαλακοπούλου και Σεμιτέλου. Αναγνωρίστηκε από το διαβατήριο που βρέθηκε στην τσέπη του. Ο Λ. Χρηστάκης αναφέρει χαρακτηριστικά: «…Από το 1965 άρχισαν οι τάσεις για αυτοκτονία. Εάν προσθέσουμε και μερικές αδικαιολόγητες συγκρούσεις με το αυτοκίνητο του, που τελικά καταστράφηκε ,οι απόπειρες ήταν επτά αλλά ανεπιτυχείς. Στο τέλος του Γενάρη του 1968 ήρθε σπίτι μου μεσημέρι. Ήταν χλωμός και αδυνατισμένος. Φάγαμε και αμέσως μετά μου είπε: «Είναι ντροπή να μην μπορώ να δώσω ένα αποφασιστικό τέλος στη ζωή μου» κι έφυγε. Του τηλεφωνούσα συνέχεια. Δεν απαντούσε. Αργά στις 31 του ίδιου μήνα μου τηλεφώνησαν ότι έπεσε από την ταράτσα του σπιτιού του.»

ΕΖΗΣΑ ΚΟΝΤΑ
Μνήμη Γιώργου Μακρή
Έζησα κοντά στους ζωντανούς ανθρώπους
Κι αγάπησα τους ζωντανούς ανθρώπους
Όμως ή καρδιά μου ήταν πιο κοντά
Στους άγριους άρρωστους με τα φτερά
Στους μεγάλους απεριόριστους τρελλούς
Κι ακόμα στους θαυμάσια πεθαμένους
(Μίλτος Σαχτούρης)

*για τη συγγραφή του κειμένου χρησιμοποιήθηκαν αποσπάσματα από το κείμενο του Δημήτρη Γιαννακόπουλου «ο ειδικός της γενικότητας»
Ευάγριος Αληθινός

Στις αρχές του 20ού αιώνα ξεκινά το μεγάλο ρεύμα μεταναστών από την ελλάδα, οι οποίοι προσπαθούσαν να ξεφύγουν από την πείνα, την εξαθλίωση και την εκμετάλλευση. Οι περισσότεροι ήταν κυρίως αγρότες που ήταν βυθισμένοι μέσα σε τραγικές συνθήκες: κουρελήδες, ξυπόλυτοι, εξασθενημένοι από την πείνα που ζούσαν μέσα σε τρώγλες. Στην Πελοπόννησο και σε άλλες περιοχές, οι μικροϊδιοκτήτες γεωργοί ήταν στο έλεος των εμπόρων και των τοκογλύφων – ο τόκος, συνολικά σε χρήμα και είδος, έφθανε μέχρι και 80%. Στη Θεσσαλία, όπου επικρατούσαν οι τσιφλικάδες και η μεγάλη ιδιοκτησία, οι αγρότες ζούσαν σε συνθήκες δουλοπάροικου.

Έως το 1920 θα μεταναστεύσει περίπου το 8% των κατοίκων της χώρας. Προορισμός ήταν κυρίως η Αμερική και η Αυστραλία. Η μετανάστευση προς το μύθο της “γης της επαγγελίας” αποτελούσε τμήμα μιας παγκόσμιας προλεταριακής ροής, που ενσωματωνόταν στη διαδικασία ανάπτυξης του αμερικάνικου καπιταλισμού. Οι ΗΠΑ διέθεταν τεράστιες εκτάσεις με φαινομενικά απεριόριστες πλουτοπαραγωγικές πηγές. Αυτό που χρειαζόταν ήταν μεγάλος αριθμός από φθηνό εργατικό δυναμικό. Έτσι, ενώ μέχρι το 1880 οι μετανάστες από την Ελλάδα δεν ξεπερνούσαν τους 2000, στα 1917 έφθασαν τους 450.000.

Οι μετανάστες από την ελλάδα στην αμερική

Τρεις ήταν οι κύριοι προορισμοί των μεταναστών από την ελλάδα: οι μεγάλες πόλεις του Βορρά, οι βιομηχανικές πόλεις της Νέας Αγγλίας, όπου θα δούλευαν στις βιομηχανίες υφασμάτων και παπουτσιών, και οι Δυτικές Πολιτείες, όπου θα εργάζονταν στα ορυχεία και τις σιδηροδρομικές γραμμές. Οι μετανάστες από την ελλάδα, πέρα από τη σωματική τους ικανότητα, δε διέθεταν κανένα άλλο προσόν ωφέλιμο στον αμερικάνικο καταμερισμό εργασίας. Ήταν αναλφάβητοι, καθώς λίγοι είχαν τελειώσει ακόμη και το δημοτικό. Τα αγγλικά τα έμαθαν ακόμη λιγότεροι, καθώς πρωταρχικός τους σκοπός δεν ήταν να εγκατασταθούν μόνιμα και να ενσωματωθούν στο νέο τους τόπο παρά να δημιουργήσουν κάποιο οικονομικό απόθεμα και να επιστρέψουν πίσω.

Προέρχονταν από ένα προβιομηχανικό αγροτικό κόσμο με εντελώς διαφορετικό κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο. Ήταν νεοφερμένοι σε ένα εντελώς άγνωστο και εχθρικό περιβάλλον, στην καρδιά της αναδυόμενης καπιταλιστικής δύσης. Δεν είχαν ούτε συνείδηση της ταξικής τους θέσης ούτε των δικαιωμάτων τους και κατ’ επέκταση είχαν πλήρη άγνοια προς κάθε έννοια εργατικού αγώνα και συνδικαλιστικής δράσης. Ήταν, κατά συνέπεια, οι κατάλληλοι φορείς εκμετάλλευσης.

Προκειμένου να επιβιώσουν, αναγκάζονταν να εργαστούν με τα μικρότερα μεροκάματα, πράγμα που τους έφερνε σε σύγκρουση με παλαιότερες φουρνιές μεταναστών. Η πρακτική αυτή διαπερνούσε βαθιά την αμερικάνικη βιομηχανία των μεταναστών, καθώς οι νεοφερμένοι είτε εκτόπιζαν ως φθηνότερη εργατική δύναμη τους παλαιότερους εργάτες είτε χρησιμοποιούνταν ως απεργοσπάστες εναντίον τους. Χαρακτηριστικό είναι ότι η πρώτη μεγάλη ομάδα από την ελλάδα που έφτασε στις Δυτικές Πολιτείες, είχε μεταφερθεί από τα ανατολικά, ώστε να χρησιμοποιηθεί σαν απεργοσπαστικός μηχανισμός ενάντια σε μια απεργία ανθρακωρύχων της Γιούτα το 1903.

Τα πρακτορεία εργασίας και ο Λεωνίδας Σκληρής

Σημαντικό ρόλο στο “αμερικάνικο όνειρο” έπαιξαν και τα πρακτορεία των μεταναστευτικών γραφείων και των ατμοπλοϊκών εταιρειών, που διαφήμιζαν “τον πλούτο και τις ευκαιρίες” που παρουσιάζει η αμερική. Επειδή το ταξίδι απαιτούσε αρκετά χρήματα, μεσολαβούσαν οι πράκτορες που δάνειζαν στους μετανάστες το απαραίτητο κεφάλαιο με τόκο και εχέγγυο είτε την υποθήκευση των κτημάτων τους είτε δεσμεύοντάς τους με συμβόλαια εργασίας και καθιστώντας τους με αυτόν τον τρόπο κυριολεκτικά σκλάβους.

Οι πράκτορες εκμεταλλεύονταν τους νεοφερμένους εργάτες που ήξεραν πολύ λίγο τη γλώσσα και τα κατατόπια και τους έβρισκαν δουλειά. Επιπλέον, πληρώνονταν από τις εταιρείες με το κεφάλι, καθώς τις προμήθευαν με φθηνό εργατικό δυναμικό και απεργοσπάστες. Στην πραγματικότητα ήταν μαφιόζοι, από τους οποίους στήθηκε το πρώτο οργανωμένο δίκτυο διακίνησης εργατικού δυναμικού στην αμερική.

Την εποχή που ο Λούις Τίκας έφτασε στο Ντένβερ, ο αρχιμαφιόζος που έλεγχε το μεγαλύτερο μέρος των εργατών στους σιδηρόδρομους του Κολοράντο και στα ορυχεία της Γιούτα και της Νεβάδα, ήταν ο Λεωνίδας Σκληρής από τη Σπάρτη. Οι εργάτες από την ελλάδα, που διακινούσε ο Σκληρής, εργάζονταν με 1.75 δολάρια την ημέρα ενώ οι γερμανοί και οι ουαλοί έπαιρναν 2.50. Οι εργάτες κατέβαλαν 10 με 20 δολάρια ώστε να τους βρει μια δουλειά και ένα δολάριο το μήνα για να την κρατήσουν. Επιπρόσθετα, έπρεπε να πληρώνουν ποσά στους μπράβους του Σκληρή σε κάθε οικισμό και να υπομένουν τους εξευτελισμούς. Ο Σκληρής ήταν από τα πιο μισητά πρόσωπα στους μετανάστες.

Η ζωή των ανθρακωρύχων

Η εξόρυξη άνθρακα ήταν σκληρή και επικίνδυνη εργασία.  Στο Κολοράντο η παραγωγή ελεγχόταν  από τρεις από τις μεγαλύτερες εταιρείες της βιομηχανίας εξόρυξης άνθρακα. Η μεγαλύτερη από αυτές ήταν η Colorado Fuel and Iron Company, που παρήγαγε το 40% της συνολικής ποσότητας και ανήκε στον Τζών Ντ. Ροκφέλλερ. Το 1910, στο απόγειο της βιομηχανίας άνθρακα, εργάζονταν περίπου 16.000 ανθρακωρύχοι, γύρω στο 10% του συνόλου των εργατών της πολιτείας.

Οι εργάτες που δούλευαν στα ορυχεία διέμεναν σε οικισμούς που ανήκαν και ελέγχονταν με φεουδαρχικό τρόπο από την εταιρεία. Πίσω από τις γυαλιστερές διαφημίσεις των περιοδικών κρυβόταν μια μηχανή εκμετάλλευσης, ταπείνωσης και εξαθλίωσης. Ορυχείο και οικισμοί ήταν ουσιαστικά οι δύο τομείς ενός ενιαίου στρατόπεδου εργασίας. Στην εταιρεία ανήκαν τα πάντα: σπίτια, καταστήματα, ταβέρνες, εκκλησίες, πορνεία, νερό, φως. Νόμος ήταν ο κανονισμός λειτουργίας της εταιρείας. Όλη η ζωή στον οικισμό ελεγχόταν από τον αρχηγό και τους ένοπλους μπράβους της ιδιωτικής αστυνομίας. Εμμέσως εποπτευόταν από τους πάστορες, τους κοινωνικούς λειτουργούς, τους ιδιοκτήτες των σαλούν και τους γιατρούς της εταιρείας. Οι εταιρείες εφάρμοζαν τους σχεδιασμούς της κοινωνικής μηχανικής που θα καθοδηγούσαν την ανάπτυξη του αμερικάνικου καπιταλισμού.

Οι ανθρακωρύχοι, εργάζονταν πολύ σκληρά, για 12 ώρες την ημέρα κάτω από τη γη και με ελάχιστο φωτισμό. Δεν είχαν σταθερό μεροκάματο αλλά πληρώνονταν ανάλογα με την ποσότητα του κάρβουνου που έβγαζαν. Στο τέλος της βάρδιας οι επιστάτες ζύγιζαν το κάρβουνο και τους πλήρωναν ανάλογα, κλέβοντάς τους ταυτόχρονα στο ζύγι και απαιτώντας να τους δώσουν φόρο υποτέλειας. Για την “νεκρή εργασία” που κατέβαλαν, ώστε να επεκτείνουν τις ράγες των βαγονέτων που μετέφεραν το κάρβουνο ή για να υποστυλώσουν τις οροφές των λαγουμιών, δεν πληρώνονταν τίποτα.

Η ζωή των εργατών στις στοές κινδύνευε κάθε στιγμή από εκρήξεις, καταρρεύσεις ή διαρροή γκαζιού, καθώς τα μέτρα ασφάλειας ήταν ελάχιστα και παραβιάζονταν συνειδητά. Το 1907 είχε συμβεί η μεγαλύτερη εργατική τραγωδία των ΗΠΑ, στο ορυχείο Μόνονγκα της Δυτικής Βιρτζίνια, με επίσημα 361 νεκρούς και ανεπίσημα πάνω από 500. Από το 1910 μέχρι το 1913 είχαν χάσει επίσημα τη ζωή τους 618 ανθρακωρύχοι.

Η εκμετάλλευση δεν είχε τελειωμό. Οι ανθρακωρύχοι έπρεπε να αγοράζουν οι ίδιοι τα εργαλεία τους, την πυρίτιδα, τα σιδηρουργικά και τις λάμπες. Οι πληρωμές γίνονταν μέσω κουπονιού, του σκριπ, που είχε αξία μόνο μέσα στον οικισμό και περιορισμένα στην γύρω περιοχή. Έτσι, υποχρεώνονταν να πληρώνουν για τα πάντα στην εταιρεία: από την τροφή και τα ρούχα, τον πάστορα και τον γιατρό, μέχρι και το σπίτι που έμεναν. Κάθε εργαζόμενος πλήρωνε μόνο για τροφή και ύπνο 30 δολάρια ενώ δεν έβγαζε πάνω από 2 δολάρια τη μέρα. Στοιβαζόταν μαζί με 25 άλλους σε τέσσερα δωμάτια ενός σπιτιού και η δεξαμενή με το νερό που πλενόταν, ανανεωνόταν μόνο μία φορά τη μέρα. Τα καταστήματα της εταιρείας κοστολογούσαν τα πάντα έως 25% πιο ακριβά απ’ ότι στις πόλεις. Επιπρόσθετα, τα σκριπ εξαγοράζονταν σε δολάρια στο 75% της αξίας τους. Στην πραγματικότητα η εταιρεία έκλεβε πολλαπλά τους εργάτες αφομοιώνοντας τόσο την εργασία όσο και το μεγαλύτερο μέρος του αντίτιμου που τους κατέβαλε.

Οι νόμοι για τα ελάχιστα δικαίωμα των εργατών, σταματούσαν στα συρματοπλέγματα γύρω από τους οικισμούς. Αν κάποιος διαμαρτυρόταν απολυόταν αμέσως και πεταγόταν στο δρόμο. Το ίδιο κι αν κάποιος πήγαινε να αγοράσει κάτι από την πόλη κι όχι από τα καταστήματα της εταιρείας. Αν κάποιος ήταν μέλος συνδικάτου του έκαναν από την πρώτη στιγμή τη ζωή δύσκολη και τον εξανάγκαζαν να φύγει. Ταυτόχρονα, ελεγχόταν αυστηρά η κίνηση από και προς τον οικισμό και απαγορευόταν τόσο η είσοδος σε “ύποπτους” όσο και η αποχώρηση των μισθωτών-σκλάβων. Σε όλα αυτά να προστεθούν οι καθημερινοί εξευτελισμοί, οι ταπεινώσεις και οι ρατσιστικές συμπεριφορές απέναντι στους μετανάστες.

Την αυξανόμενη δυσαρέσκεια και αντίδραση των ανθρακωρύχων, οι εταιρείες προσπαθούσαν να την αντιμετωπίσουν με την πρόσληψη απεργοσπαστών, κυρίως μεταναστών από το μεξικό, τα βαλκάνια και την ελλάδα. Παράλληλα, εσκεμμένα ανακάτευαν σε κάθε ομάδα βάρδιας, μετανάστες από διαφορετικές εθνικότητες, ώστε να μην μπορούν να συνεννοούνται μεταξύ τους και να οργανώνουν απεργίες.

Ο Λούις Τίκας

Ο Λούις Τίκας γεννήθηκε το 1886 στο χωριό Λούτρα, έξω από το Ρέθυμνο. Το πραγματικό του όνομα ήταν Ηλίας Σπαντιδάκης. Η αλλαγή, ο εξαγγλισμός και η σύντμηση του ονόματος αποτελούσε κοινή πρακτική για αρκετούς μετανάστες, ώστε να μπορέσουν να γίνουν αποδεκτοί και να αποφύγουν το ρατσισμό. Το 1906 ο Τίκας ακολουθεί το ρεύμα των υπόλοιπων μεταναστών από την ελλάδα και ταξιδεύει στις ΗΠΑ. Αρχικά πηγαίνει στο Ντένβερ του Κολοράντο και εργάζεται στα χαλυβουργία του Πουέμπλο. Το 1910 ορκίζεται αμερικάνος πολίτης και ανοίγει συνεταιρικά καφενείο στη Μάρκετ Στρητ, μια γειτονιά που συγκεντρώνει τους περισσότερους εργάτες από την Ελλάδα που κατοικούσαν στην περιοχή. Κατά σύμπτωση, απέναντι απ’ το καφενείο του βρίσκονταν τα γραφεία της τοπικής οργάνωσης των Βιομηχανικών Εργατών του Κόσμου (Industrial Workers of the World ή αλλιώς Wobblies) που δρούσε με αναρχοσυνδικαλιστικές ιδέες. Δεν είναι γνωστό αν έγινε αμέσως ή αργότερα μέλος του συνδικάτου.

Γρήγορα ξεχώρισε ανάμεσα στους μετανάστες από την ελλάδα, καθώς ήταν μορφωμένος και μιλούσε τα αγγλικά καλύτερα απ’ οποιονδήποτε. Βοηθούσε τους υπόλοιπους στη συγγραφή και την ανάγνωση της αλληλογραφίας τους, στη συμπλήρωση των εμβασμάτων αλλά και τους συνόδευε στις διάφορες διοικητικές υπηρεσίες και στην τράπεζα.

Το 1912 ο Λούις Τίκας εγκατέλειψε το καφενείο. Πηγαίνει στο Κολοράντο, στα ορυχεία του Φρέντερικ τα οποία ήταν στην ουσία κάτεργα. Στις 19 Νοεμβρίου μπαίνει επικεφαλής 63 μεταναστών από την ελλάδα που κατεβαίνουν σε απεργία. Στη διάρκεια αυτής της απεργίας έρχεται αντιμέτωπος με τις σκληρές όψεις του ταξικού πολέμου: όργιο βίας των μπράβων, προβοκάτσιες, συλλήψεις, στημένες δίκες και φυλακίσεις. Ταυτόχρονα όμως ετούτη πρέπει να είναι και η στιγμή που αποφασίζει να πάρει συνειδητά μέρος στον εργατικό αγώνα. Ο Λούις Τίκας δεν ανεχόταν την εκμετάλλευση και την αδικία. Σύντομα έρχεται σε επαφή και με την Ένωση Ανθρακωρύχων Αμερικής (United Mine Workers of America).

Την περίοδο 1912-13 περιοδεύει σε 14 οικισμούς γύρω από τα ανθρακωρυχεία του Ντένβερ και του Πουέμπλο και συγκεντρώνει στατιστικά στοιχεία τόσο για τα εργατικά ατυχήματα, τις συνθήκες εργασίας και την εκμετάλλευση των εργατών όσο και για την πολιτική των εταιρειών και τη συμπεριφορά των εποπτών. Παράλληλα, οργανώνει τους  τρακόσιους πενήντα ανθρακωρύχους από την ελλάδα για την μεγάλη επικείμενη απεργία. Σύντομα κερδίζει την εμπιστοσύνη των εργατών και εξελίσσεται σε ηγετική μορφή του τοπικού συνδικαλιστικού κινήματος. Η συνδικαλιστική του δράση εντείνεται και ταυτόχρονα συγκεντρώνει το μίσος των αφεντικών: τον Ιανουάριο του 1913 δέχεται ένοπλη επίθεση από ομάδα μπράβων καθώς μπαίνει σε ένα ξενώνα.

Η απεργία και η σφαγή του Λάντλου

Παρά τις προσπάθειες των εταιρειών να παρεμποδίσουν κάθε οργάνωση αντίδρασης, το συνδικάτο καταφέρνει να οργανώσει μυστικά τους απεργούς και στις 23 Σεπτεμβρίου 1913 ξεσπά στο Λάνλου η μεγάλη απεργία από 1200 ανθρακωρύχους. Το συνδικάτο κατεβάζει 7 αιτήματα: αναγνώριση του συνδικάτου,  εφαρμογή του οκτάωρου εργασίας, δυνατότητα αγορών από οποιοδήποτε κατάστημα, πληρωμή της “νεκρής εργασίας”, αυστηρή εφαρμογή των νόμων της Πολιτείας του Κολοράντο – ασφάλεια των ορυχείων, κατάργηση του σκριπ – και να λάβει τέλος το σύστημα φρούρησης της εταιρείας.

Στις αρχές της απεργίας, η εταιρεία, προκειμένου να την καταπνίξει, πέταξε έξω τους απεργούς από τα σπίτια τους και προσέλαβε απεργοσπάστες. Οι απεργοί δεν πτοήθηκαν. Έστησαν σκηνές σε περιοχή που είχε νοικιάσει προνοητικά το συνδικάτο και βρισκόταν σε στρατηγικό σημείο, ώστε να ελέγχουν τις κινήσεις στα ορυχεία και να εμποδίζουν τους απεργοσπάστες. Αμέσως ο καταυλισμός αρχίζει να οργανώνεται.

Η εταιρεία προσέλαβε το Πρακτορείο Ντετέκτιβ Μπάλντγουιν-Φέλτς για την προστασία των απεργοσπαστών αλλά κυρίως για την τρομοκράτηση των απεργών. Το πρακτορείο χρησιμοποιούσε μπράβους και πιστολάδες και είχε τη φήμη της βίαιης καταστολής απεργιών. Έφεραν μαζί τους και τη “νεκροφόρα”, ένα ειδικά θωρακισμένο όχημα από ατσάλι, το οποίο έφερε πολυβόλο όπλο. Τη μέρα προκαλούσαν συνεχώς τους απεργούς και τις νύχτες σάρωναν με δυνατό προβολέα τον καταυλισμό και πυροβολούσαν τυχαία στις σκηνές. Για να προστατευτούν οι απεργοί και οι οικογένειες τους από τις σφαίρες, έσκαψαν και έμεναν σε λάκκους κάτω από τις σκηνές.

Καθώς η βία αυξανόταν, ο κυβερνήτης της πολιτείας του Κολοράντο αποφάσισε να καλέσει στα τέλη Οκτώβρη την εθνοφρουρά. Η εθνοφρουρά γρήγορα πήρε το μέρος της εταιρείας, επέβαλε σκληρό καθεστώς ενώ έκανε τα στραβά μάτια στην τρομοκρατία των πληρωμένων μπράβων. Τον Μάρτιο του 1914 η πολιτεία αποφάσισε να αποσύρει την εθνοφρουρά λόγω του κόστους. Τότε ο Ροκφέλλερ προσφέρθηκε να μισθώσει αυτός δικούς του στρατιώτες για την εθνοφρουρά. ‘Έτσι οι μπράβοι του Πρακτορείου Ντετέκτιβ Μπάλντγουιν-Φέλτς φόρεσαν τις στολές της εθνοφρουράς και μπορούσαν πλέον να ασκούν βία και τρομοκρατία κάτω από την επίσημη κάλυψη της Πολιτείας της Καλιφόρνια.

Στις 20 Απριλίου 1914, μια μέρα μετά τον εορτασμό του Πάσχα, ένοπλες ομάδες της εθνοφυλακής ενισχυμένες από μπράβους του Πρακτορείου πήραν θέσεις έξω από τον καταυλισμό. Σύντομα ξέσπασε η μάχη που κρατά όλη τη μέρα. Οι περισσότεροι απεργοί καταφέρνουν να διαφύγουν στους γύρω λόφους και σε ένα διερχόμενο τρένο. Στις 7 το απόγευμα οι άνδρες της εθνοφυλακής εισβάλουν στον καταυλισμό, πυρπολούν τις σκηνές, πυροβολούν όποιον βρουν και επιδίδονται σε πλιάτσικο.

Ο Λούις Τίκας πηγαίνει άοπλος να ζητήσει κατάπαυση του πυρός καθώς διαφαίνεται μεγάλη σφαγή των απεργών.  Πριν ξεκινήσει η διαπραγμάτευση, δύο εθνοφρουροί τον ακινητοποιούν ενώ ο λοχαγός Λίντερφεντ σπάει το κοντάκι της καραμπίνας του στο κεφάλι του. Όπως είναι πεσμένος, τον πυροβολούν τρεις φορές στην πλάτη ώστε να μπορέσουν να δικαιολογηθούν αργότερα ότι πυροβολήθηκε ενώ είχε συλληφθεί και προσπάθησε να διαφύγει. Εκείνη τη μέρα σκοτώθηκαν συνολικά 19 άτομα, ανάμεσα τους και δύο γυναίκες και έντεκα παιδιά. Στους απεργούς επέτρεψαν να επιστρέψουν στον καταυλισμό μόνο μετά από τρεις μέρες ενώ τα πτώματα παρέμεναν άταφα. Στην κηδεία του Τίκας, την νεκρώσιμη πομπή ακολούθησαν χιλιάδες ανθρακωρύχων.

Γενικευμένη σύγκρουση και το τέλος της απεργίας

Μόλις διαδόθηκαν τα νέα της σφαγής, όλες οι συνδικαλιστικές οργανώσεις στο Κολοράντο κάλεσαν σε ένοπλη γενικευμένη σύγκρουση και μάχες ξέσπασαν σε διάφορες περιοχές, που διήρκεσαν δέκα μέρες. Γύρω στους 1000 εργάτες εξαπέλυσαν επιθέσεις διαδοχικά σε όλα τα ορυχεία, εκδιώχνοντας ή σκοτώνοντας τους φρουρούς και πυρπολώντας τα κτίρια. Οι μάχες αποτέλεσαν την βιαιότερη εργατική σύγκρουση στις ΗΠΑ και σταμάτησαν μόνο όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Γουίλσον κατέβασε το στρατό. Διαδηλώσεις διαμαρτυρίας έγιναν σε πολλές πόλεις, ενώ στο Σικάγο πραγματοποιήθηκε μεγάλη διαδήλωση με πρωτοβουλία της εφημερίδας Masses.

Τον Ιούλιο του 1914, ομάδα αναρχικών στη Νέα Υόρκη  οργάνωσε σχέδιο βομβιστικής επίθεσης ενάντιων του σπιτιού του Ροκφέλλερ.  Το σχέδιο το είχε οργανώσει ο Α. Μπέρκμαν μαζί με μέλη του Κέντρου Φερρέρ (Ferrer Center) και της Ομάδας Μπρέσι (Bresci Group). Όμως τη μέρα της επίθεσης η βόμβα εξερράγη πρόωρα, γκρεμίζοντας το διαμέρισμα που την συναρμολόγησαν και διαμελίζοντας τρεις αναρχικούς.

Η απεργία σε όλα τα ορυχεία έληξε στις 10 Δεκέμβρη 1914, καθώς η Ένωση Ανθρακωρύχων Αμερικής είχε ξεμείνει από χρήματα. Τα αιτήματα της απεργίας δεν έγιναν δεκτά και οι απεργοί αντικαταστάθηκαν από άλλους μη-συνδικαλισμένους ανθρακωρύχους. Παρ’ όλα αυτά η απεργία επέφερε κάποιες ελάχιστες βελτιώσεις στις συνθήκες που επικρατούσαν στα ανθρακωρυχεία.

Τα γεγονότα του Λάντλοου είχαν σχεδόν ξεχαστεί ώσπου ο Γούντυ Γκάρθυ έγραψε το 1944 ένα τραγούδι με τίτλο «Ludlow Massacre». Η επίσημη ιστορία συνεχίζει να αγνοεί την απεργία και τη σφαγή επιδεικτικά.

κύριες πηγές:

Papanikolas, Zeese – Αμοιρολόιτος, Ο Λούις Τίκας και η σφαγή στο Λάντλοου, Κατάρτι, 2002
Σταυρουλάκης, Γιώργος – Λούις Τίκας, ο ήρωας της ξενιτιάς, Αθήνα, 1998.
Wikipedia, Ludlow massacre

* το καλοκαίρι του 2009 στήθηκε η προτομή του Λούις Τίκας στο λιμάνι του ρεθύμνου από τον σύλλογο ελληνοαμερικάνων κρητών, σε τελετή που μετείχε όλη η τοπική γλίτσα. Δεν εκπλήσσει που η κυριαρχία προσπαθεί να αφομοιώσει μέρος των αγώνων, μετατρέποντας τον δολοφονημένο εργάτη αγωνιστή σε εθνικό κεφάλαιο, τον τόπο γέννησης του σε έμβλημα, την προλεταριακή του αλληλεγγύη σε ηρωισμό ενώ αποσιωπά ενσυνείδητα τις αναρχοσυνδικαλιστικές του εφορμήσεις.

~κοσμάς

Σα να είναι η χώρα οικόπεδο, η κυβέρνηση φτιάχνει φράχτη, όπου οι «ευτυχισμένοι και ευημερούντες» Έλληνες πολίτες θα προφυλαχτούν από τις στρατιές των πεινασμένων, που καραδοκούν να τους αρπάξουν το ψωμί από το στόμα! Γιατί αυτή την εικόνα καλλιεργούν με τα Μέσα Μαζικής Προπαγάνδας οι κρατούντες. Το πιο μεγάλο ψέμα όμως είναι ότι εμφανίζουν τους “ξένους άρπαγες του μεροκάματου του Έλληνα”, τη στιγμή που προωθούν οικονομικές πολιτικές που διευρύνουν τον αριθμό των θέσεων ανεργίας, καταστρέφοντας το ασφαλιστικό σύστημα, υποβαθμίζοντας το σύστημα Υγείας.

Ο κίνδυνος όμως για κάθε Έλληνα πολίτη δεν είναι ο αλλοδαπός, που ψάχνει για ένα κομμάτι ψωμί, αλλά οι κρατούντες, που μοιράζουν ένα ξεροκόμματο σε πολλά κομμάτια. Φυσικά οι ίδιοι δεν τρώνε από αυτό. Γι΄ αυτό φωνάζουν οι άθλιοι ότι “δε χωράμε όλοι σε αυτήν τη χώρα”. Η αλήθεια είναι πώς κάποιοι περισσεύουν. Είναι οι ίδιοι και το σάπιο σύστημά τους. Περισσεύουν και θα πεταχτούν στα σκουπίδια της ιστορίας, αυτοί που σήμερα ενισχύουν την πολιτική “απώθησης” όσων εξαθλιώνει κάθε μέρα ο παγκοσμιοποιημένος καπιταλισμός.

Αναμεταδότης

Δεν είναι ένα ποτάμι σαν τα άλλα. Στο άκουσμα του ονόματος του δεν έρχονται στο νου μου σκηνές από ψάρεμα, ράφτινγκ, τουρίστες με κιάλια να παρατηρούν την βιοποικιλότητα, ζευγάρια και χαρούμενες παρέες να κάνουν πικ-νικ στις όχθες του.
Η καταδίκη του ποταμού Έβρου είναι να παίζει το ρόλο του συνόρου 206 χιλιομέτρων μεταξύ ανατολής και δύσης και του κρισιμότερου σημείου εισόδου μεταναστών και προσφύγων στην Ε. Ε. σύμφωνα με τα στοιχεία του Ο.Η.Ε., στην πλειονότητα από Ιράκ, Ιράν, Πακιστάν και Μπαγκλαντές.
Μόνο σε ένα σημείο το ποτάμι δεν εφάπτεται των συνόρων. Συναντά τα Ελληνοβουλγαρικά σύνορα κοντά στο χωριό Καστανιές και εισέρχεται για λίγα χιλιόμετρα σε τουρκικό έδαφος σχηματίζοντας το τρίγωνο του Καραγάτς, κοντά στην Αδριανούπολη (Edirne) δημιουργώντας τα μοναδικά 12,5 χιλιόμετρα χερσαίου ελληνοτουρκικού συνόρου. Πιο κάτω συνεχίζει τον άχαρο ρόλο του διαχωριστικού μέχρι τις εκβολές στο δέλτα του Έβρου, βόρεια του κόλπου του Ξηρού (Saros Körfezi).
Ελληνικά και τούρκικα στρατιωτικά αναχώματα τον οριοθετούν στα 200m μέγιστο πλάτος. Περιστοιχισμένος από στρατώνες, συνοριακές μονάδες, οπλισμένες περιπόλους συνοριοφυλάκων, συρματοπλέγματα και ναρκοπέδια.

Ναρκοπέδια φαντάσματα από τον εμφύλιο που έχουν ξεμείνει να σκορπάνε θάνατο και πόνο 61 χρόνια μετά την λήξη του πολέμου, αλλά μάλλον οι πόλεμοι δεν λήγουνε ποτέ… Μόνο την τριετία (2003-6), σκοτώθηκαν επισήμως 253 μετανάστες στον Έβρο παρόλο που η Ελλάδα έχει υπογράψει συνθήκη (Οτάβα – 1997) για την απαγόρευση των ναρκών κατά προσωπικού. Σύνολο νεκρών και αναπήρων, άγνωστο… Και δυστυχώς η ιστορία δεν τελειώνει εδώ, ακόμα 1,25 εκατομμύρια νάρκες περιμένουν θαμμένες υπομονετικά να παίξουν τον μακάβριο ρόλο τους.
Στον Έβρο τα ναρκοπέδια βρίσκονται σε μια απόσταση αρκετών εκατοντάδων μέτρων απ’ τα σύνορα. Στο σημείο που το σύνορο δεν είναι το ίδιο το ποτάμι (σε αυτά τα 12,5 km που προαναφέραμε), σηματοδοτείται από μια τάφρο, βάθους ενός μέτρου. Παράλληλα της  τάφρου υπάρχουν στρατιωτικοί δρόμοι για την επικοινωνία των φυλακίων. Πιο δίπλα υπάρχουν χωράφια και πίσω απ’ αυτά, βρίσκονται τα ναρκοπέδια. Περιφραγμένα με ψηλό συρματόπλεγμα με  το γνωστό σήμα με τη νεκροκεφαλή. Τα ναρκοπέδια διακόπτονται κάθε 500 ή 1000 μέτρα από έναν στενό χωματόδρομο, όπου μπαίνει κανείς μόνο με άδεια απ’ το στρατό.
Οι μετανάστες φτάνουν στα σύνορα συνήθως νύχτα και με κλειστά φορτηγά. Οι διακινητές τους δείχνουν τη γενική κατεύθυνση και τους λένε ότι προς τα εκεί είναι η Ελλάδα. Οι άνθρωποι τους πιστεύουν καθώς ύστερα από εβδομάδες εγκλεισμού σε σπίτια ή σε φορτηγά κυριολεκτικά δεν ξέρουν πού βρίσκονται. Περνούν την τάφρο των συνόρων και βλέποντας τους προβολείς των φυλακίων και τα φώτα των στρατιωτικών αυτοκινήτων, που περιπολούν, διστάζουν να ακολουθήσουν τους δρόμους, οπότε επιλέγουν να περάσουν από τα συρματοπλέγματα. Και εκεί σκοτώνονται.
Έτσι διαφυλάσσεται το απροσπέλαστο του φρουρίου που λέγεται Ευρώπη. Σε αυτά τα 12,5 χιλιόμετρα χερσαίου συνοριακού εδάφους καταφτάνουν μετά από αίτημα του υπουργού «προστασίας του Έλληνα πολίτη από τους ξένους» Χ. Παπουτσή, 200 άτομα της ευρωπαϊκής ομάδας Frontex που θα ενισχύσουν την φύλαξη στην λεγόμενη «κόκκινη ζώνη» της Ευρώπης.

Η Frontex δημιουργήθηκε το 2004 με έδρα την Βαρσοβία με το προκλητικό πρόταγμα «libertas securitas justitia» (ελευθερία-ασφάλεια-δικαιοσύνη). Στις αρμοδιότητες της είναι ο έλεγχος και η παρεμπόδιση της εισόδου μεταναστών στα σύνορα της ΕΕ. Αλλά κάνει και άλλες δουλειές. Το 2005 έκοψε την κορδέλα και άρχισε τις επιχειρήσεις στην πράξη.
Στα πλαίσια δημιουργίας ενός διευρυμένου κέντρου ελέγχου της μετανάστευσης στην Ανατολική Μεσόγειο, με συνεργαζόμενες χώρες την Ελλάδα, την Ιταλία, την Κύπρο και την Μάλτα, έστησε τα γραφεία της στον Πειραιά. Εδώ και δύο χρόνια με αυστηρό επαγγελματισμό συντονίζει θαλάσσιες περιπολίες στο Αιγαίο, αναγνωριστικές πτήσεις και επιχειρήσεις στις ακτές ή την ξηρά της Ελληνικής περιφέρειας στα πλαίσια του προγράμματος «Ποσειδών». Ακροβολισμένα ελικόπτερα, αεροπλάνα, σκάφη περιπολίας και μονάδες επιτήρησης στην Λέσβο, Χίο, Σάμο, Ικαρία, Ρόδο και άλλα νησιά κατά μήκος των θαλάσσιων συνόρων.
Αυτό το μικρό χρονικό διάστημα ήταν αρκετό για να αναδείξει την δουλειά της. Στις 12/10/2009, 85 πρόσφυγες απήχθησαν από άντρες της Frontex που μπαίνοντας στο χώρο κράτησης τους στη Σάμο προχώρησαν σε ανακρίσεις. Στη συνέχεια μεταφέρθηκαν με ναυλωμένο αεροπλάνο «νύχτα» και χωρίς να δοθεί αναφορά πουθενά, με προορισμό την Αθήνα και μετά χάθηκαν τα ίχνη τους, αγνοώντας προκλητικά τα δικαιώματα στο άσυλο.
Περιπτώσεις αυθαιρεσίας όπως η απαγωγή της Σάμου, έχουν αναφερθεί πολλές και σε άλλα ευρωπαϊκά περάσματα προσφύγων που ελέγχουν οι ανθρωποφύλακες της Frontex. Επικρατεί μια ομιχλώδης κατάσταση ως προς το ποιος είναι υπεύθυνος για τον έλεγχο των ενεργειών της, με ποια κριτήρια γίνονται οι επαναπροωθήσεις μεταναστών και ποια είναι η σχέση της, αν υπάρχει, με τη νομοθεσία περί ανθρώπινων δικαιωμάτων. Τις περισσότερες φορές η στρατηγική τους είναι να μεταφέρουν την ευθύνη για τον χειρισμό των προσφύγων σε τρίτες χώρες, που συνορεύουν με την Ε.Ε. βάζοντας σε κίνδυνο και στο στόμα του λύκου τους ανθρώπους που έτυχε να πέσουν στα βρωμόχερα τους.

Η Frontex και εκτός υπηρεσίας έχει ανοίξει ιστορίες στα νησιά με τσαμπουκάδες, ξύλο και τραμπουκισμούς εφόσον το νταηλίκι των αντρών που δουλεύουν για αυτήν δεν περιορίζεται μόνο στο ωράριο εργασίας τους, μάλλον είναι και θέμα χαρακτήρα. Στους κατοίκους των νησιών έρχονται μνήμες από στρατό κατοχής.
Αυτοί έρχονται τώρα στον Έβρο με μια ομάδα ταχείας επέμβασης που τη λένε RABIT (Rapid Border Intervention Teams), ειδικά εκπαιδευμένων φρουρών. Θα περιπολούν όλο το 24ωρο. Συγχρόνως θα επανεκπαιδεύουν αλλοδαπούς και Έλληνες ειδικούς προκειμένου να συμμετέχουν στις επιχειρήσεις. Θα συνοδεύονται και από τεχνικό εξοπλισμό. Συνήθη μέσα που χρησιμοποιεί η Frontex είναι οι θερμικές κάμερες, τα μηχανήματα ανίχνευσης καρδιακών παλμών και διοξειδίου του άνθρακα για τον έλεγχο των φορτηγών και  εξοπλισμός νυχτερινής όρασης. Η ομάδα αυτή διατηρεί και ένα δίκτυο ειδικών με το καθήκον να προσδιορίζουν την πραγματική χώρα προέλευσης των κρατουμένων μεταναστών, μία διαδικασία στην οποία η Frontex έχει δώσει την κωδική ονομασία «screening». Δικηγόροι που προασπίζονται τα δικαιώματα των προσφύγων διατηρούν σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με αυτές τις μεθόδους ταυτοποίησης. «Κανείς δεν ξέρει ποιοι είναι αυτοί οι διαλογείς και πώς πραγματοποιούν τις συνεντεύξεις. Είναι άτομα χωρίς κοινοποιημένα διαπιστευτήρια, που δρουν σε αδιευκρίνιστο πλαίσιο, το οποίο μέσα σε μία δεκάλεπτη συζήτηση καθορίζει τις ζωές ανθρώπων».

Αυτοί έρχονται τώρα στον Έβρο . 12,5 χιλιόμετρα ναρκοπέδιο. Πάνοπλοι θερμοκέφαλοι συνοριοφύλακες, με ιστορίες δολοφονιών εν ψυχρώ στο βιογραφικό, παλιά ιστορία. Μια ευρωπαϊκή ομάδα κομάντο αμφιβόλου στρατηγικής και πρακτικής να σκανάρει τον χώρο και να αποφασίζει για ζωές ανθρώπων σαν να είναι στραγάλια. Τεχνικά μέσα επιστημονικής φαντασίας στην υπηρεσία της διασφάλισης των συνόρων της Ευρώπης. Όλα αυτά σε 12,5 χιλιόμετρα, στον Έβρο.
Όλα αυτά, σπρώχνουν τους ανθρώπους προς στο ποτάμι, μακριά από τα απροσπέλαστα 12,5 χιλιόμετρα της υπερενισχυμένης συνοριακής ζώνης. Αλλά στο ποτάμι δεν θα φωνάξει κανείς «άνθρωπος στη θάλασσα» πετώντας τους σωσίβιο. Εκεί κάποιοι θα περάσουν, κάποιοι θα συλληφθούν, κάποιοι θα πνιγούν και κάποιους θα τους πνίξουν. Κάποιοι έρχονται ήδη πνιγμένοι από τις πατρίδες τους. Φεύγουν να γλιτώσουν βασανιστήρια, φυλακές, οικονομική εξαθλίωση και απαξίωση, να γλιτώσουν από στρατιωτικές δικτατορίες και καθεστώτα που ο δυτικός μας κόσμος τους φύτεψε και φρόντισε επιμελώς να ευδοκιμήσουν. Διαλέγουν να μην πεθάνουν εκεί που έτυχε να γεννηθούν, αλλά από ότι φαίνεται ούτε στη ζωή, ούτε στο θάνατο τους μπορούν να κάνουν κουμάντο. Τώρα κουμάντο στην Ευρώπη θα κάνουν τα κομάντο.
Όσοι σκοτώνονται στον Έβρο στην προσπάθεια να περάσουν τα ελληνοτουρκικά σύνορα ούτε μετά θάνατον αντιμετωπίζονται με σεβασμό, όπως αξίζει σε αυτούς που έχουν λύσσα για ζωή και θάρρος να αναμετρηθούν με το άγνωστο και το άδικο που τους περιμένει εκεί έξω, και τα όρια τους σαν άνθρωποι. Σε ένα χωράφι, έξω από το χωριό Σιδερώ, σε μικρή απόσταση από το Σουφλί, τους θάβουν. Μια πινακίδα γεμάτη σκάγια πληροφορεί όποιον βρεθεί εκεί ότι αυτό το χωράφι είναι «Νεκροταφείο Λαθρομεταναστών». Ποιος μπόρεσε να πυροβολήσει την ταμπέλα; Ποιος μπορεί να πυροβολήσει έναν νεκρό; Άραγε κράτησε μια σφαίρα για τον εαυτό του;

Σαν το σκυλί στ’ αμπέλι τόσοι άνθρωποι… Σε μια Θράκη που είμαστε πρόσφυγες δεύτερης και τρίτης γενιάς. Από τον Πόντο, από την ανατολική Ρωμυλία, από την ανατολική Θράκη, από τα παράλια της μικρασίας, από την Αρμενία. Που αντί για παραμύθια οι πρόσφυγες παππούδες μας, αφηγούνταν  την προσωπική τους ιστορία, για το πώς έφυγαν από εκεί που έπαιζαν σαν παιδιά, και πως τους συμπεριφέρθηκε η «φιλόξενη» Ελλάδα όταν ήρθαν. Και πονάει να βλέπεις έναν άνθρωπο 80 χρονών να δακρύζει. Αληθινές ιστορίες, ιστορίες ανθρώπων που βρεθήκανε την λάθος ώρα, στον λάθος τόπο, σε μια κακή συγκυρία, στον πόλεμο. Αναγκασμένοι να μεταναστεύσουν, όπως αυτοί οι άνθρωποι που κυνηγάει η Frontex σήμερα,  γιατί η μετανάστευση όταν περνάς ναρκοπέδια και ορμητικά ποτάμια δεν είναι επιλογή σου, είναι ανάγκη.
Ο αγώνας της μνήμης ενάντια στη λήθη έληξε στον Έβρο… κέρδισε η λήθη. Έτσι γίνεται όταν παίζουμε εντός έδρας. Κοράκια, σφυρίξτε το…

Αλεξία

Μοντέρνοι καιροί για μεταμοντέρνους βασανισμούς

Παρά τις πανηγυρικές διακηρύξεις και ομόφωνες αποφάσεις κρατών, τα βασανιστήρια και η εξευτελιστική μεταχείριση δεν σταμάτησαν ποτέ κ πουθενά εναντίον υπόπτων, κατηγορούμενων ή καταδίκων, του κοινού ποινικού δικαίου ή αντιφρονούντων. Ο βασανιστής σαν εντολοδόχος της κρατικής εξουσίας γεννιέται στο κατάλληλο πολιτικο-κοινωνικό περιβάλλον, εκπαιδεύεται μεθοδικά για έναν απώτερο σκοπό, νομιμοποιείται και συντηρείται μέσα στο σύστημα διάχυτης ατιμωρησίας· έτσι, δημιουργείται ο μακροχρόνιος, κρυφός θεσμός της βίας. Οι θεσμοθετημένες μέθοδοι επιβολής πόνου είναι παρόμοιες σε παγκόσμιο επίπεδο και, παρομοίως, σπάνια φτάνουν στην δημοσιότητα. Συγκεκριμένα, βασανιστήρια ή άλλου είδους κακομεταχειρίσεις από κρατικά όργανα συμβαίνουν σε 111 κράτη, τα οποία ανήκουν σε μεγάλο φάσμα πολιτικών καθεστώτων, ανάμεσά τους πολλές δημοκρατίες. Την ιστορική εκείνη μέρα του 2002 που ο Ράμσφελντ, τότε υπουργός άμυνας των ΗΠΑ, υπέγραψε και νομιμοποίησε δεκαοκτώ ακραίους τρόπους ανάκρισης (στέρηση ύπνου, υποχρεωτική γυμνότητα, ερεθισμός φοβιών, στέρηση μίας ή περισσότερων αισθήσεων, προσομοιώσεις πνιγμών) ανέτειλε νέα χρυσή εποχή για κατάφωρες παραβιάσεις εις βάρος υπόπτων. Ακολούθησε το Γκουαντάναμο, το Άμπου Γκράιμπ, όπου εφαρμόστηκαν πρακτικές οι οποίες κατατάσσονται στα βασανιστήρια σύμφωνα με τις συνθήκες της Γενεύης, επιβεβαιώνοντας ότι η οικονομική και επιστημονική εξέλιξη δεν έχει σχέση με τον εξανθρωπισμό. Σήμερα, οι εύθραστες δημοκρατίες, εκπαιδεύουν διασυνοριακά (για παράδειγμα στο γνωστό School of the Americas στο Fort Benning των ΗΠΑ που εκπαιδεύονται κατά κόρον υψηλόβαθμα στελέχη ολοκληρωτικών καθεστώτων της Λατινικής Αμερικής) και ανακαλύπτουν νέους ιδιοφυείς τρόπους ανεξιχνίαστου σωματικού και ψυχικού καταναγκασμού για τεχνοκράτες-βασανιστές.

Η «ασφάλεια» πάνω από κάθε ανθρώπινο δικαίωμα

Για να διατηρήσει το κυριαρχικό της status quo, η εξουσία νομιμοποιεί, αποκρύπτει ή εναλλακτικά καθιστά απαραίτητη στην κοινωνία την κουλτούρα βίας, δαιμονοποιώντας κατά βούληση συγκεκριμένες ομάδες. Έτσι, ο θεσμός της βίας καταρχήν αποτελεί μέσο άσκησης πολιτικής· μαζικές προσαγωγές, διόγκωση της αστυνομικής εξουσίας (συχνά εις βάρος της δικαστικής), που φτάνει στην κορύφωσή της στους απροσπέλαστους χώρους της ανάκρισης και κράτησης. Η προληπτική αστυνομική δράση οδηγεί σε προληπτική αναστολή θεμελιωδών δικαιωμάτων στο όνομα της εθνικής ασφάλειας, η οποία κατά βούληση ορίζεται με βάση την εναντίωση στην κόκκινη απειλή κάποτε, σήμερα στους «τρομοκράτες». Η ιστορία έχει προειδοποιήσει: χαρακτηριστικό παράδειγμα η γιγαντωμένη καταστολή του ιταλικού κράτους στα τέλη του ‘70.
Πέρα από την άσκηση πολιτικής εναντίον ορισμένων ομάδων για την καθοδήγηση της κοινωνίας, η καθημερινότητα της βίας καθίσταται δεδομένη εναντίον ανθρωπων χωρίς φωνή. Θεμελιώδη δικαιώματα βαθμιαία συρρικνώνονται για το δημόσιο συμφέρον, «αυτονόητα» και χωρίς τεκμηριώσεις, καθιερώνοντας την άσκηση της βίας ως προνομιακό εργαλείο κάθε υπερτροφικής εξουσίας. Ταυτόχρονα, εξαιτίας της μυστικότητας διεξαγωγής βασανιστηρίων από κρατικά όργανα, ο κρατούμενος δεν καταγγέλει δημόσια την κακομεταχείριση που υπέστη. Όχι μόνο τα τεκμήρια πόνου είναι ανύπαρκτα -η φάλαγγα για παράδειγμα δεν αφήνει σημάδια- αλλά έρχεται αντιμέτωπος με μια πρακτική που είναι αποδεκτή από το πολιτικό και κοινωνικό κατεστημένο, παρά τη νομική προστασία που πιθανόν παρέχεται. Έτσι, από το κεκτημένο του να μην προσφέρεται ο διαμελισμός ή η στηλίτευση του καταδίκου ως απολαυστικό θέαμα στο κοινό, φτάσαμε στην αδιαπέραστη σιωπή μεταξύ δικαιοσύνης και κατηγορούμενου.

Ο «καλός και ο κακός» βασανιστής

Ενίοτε η κοινωνία κρίνει τα βασανιστήρια ως απάνθρωπα και δαιμονοποιεί όσους εκπαιδεύτηκαν και προκάλεσαν καταναγκασμό, ψυχολογικό ή/και σωματικό, συστηματικά και για μεγάλο χρονικό διάστημα κάτω από εντολές κρατικών οργάνων ή τουλάχιστον με την αποδοχή τους. Ωστόσο, επιδεικνύεται ανοχή για βασανιστήρια που γίνονται για το «καλό της κοινωνίας»· απαραίτητες πληροφορίες μπορούν να αποσπαστούν «μόνο» με βασανιστήρια εναντίον μερίδας υπόπτων, επικίνδυνων για την κοινωνία και τους κώδικές της. Οπότε, η κοινή γνώμη νιώθει δέος, αγαλλίαση ή τρόμο απέναντι στην αδέκαστη υπεράσπιση ιερών αξιών, εγκρίνοντας -και συχνά θεωρώντας απαραίτητες- ανακριτικές μεθόδους που θυμίζουν κολασμό άνευ δίκης. Και στα αμφιλεγόμενα πειράματα των Milgram και Zimbardo, αποδείχθηκε πόσο η υπακοή σε εντολές και η ένταση των περιστάσεων κατασκευάζουν βασανιστές-φύλακες. Όμως, οι πολιτικές και κοινωνικές διεργασίες που διαμορφώνουν και συντηρούν το κρατικό όργανο που είναι ικανό να προκαλεί συστηματική κακομεταχείριση είναι μέσα στην καθημερινότητά μας· εν τέλει η κοινή γνώμη, επειδή αποδέχεται σαν αυτονόητη την κρατική βία, συμμετέχει στη δημιουργία της. Ταυτόχρονα με τις θεσμικές αρχές, η προπαγάνδα του Τύπου συνδράμει τη δημιουργία της απαραίτητης απειλής. Ιατρικές αυθεντίες εγγυώνται ότι τα βασανιστήρια είναι αβλαβή· έτσι, εδώ ο βασανιστής γίνεται απολυμαντής για την εξυγίανση της κοινωνίας. Είναι βρώμικη δουλειά αλλά υποχρεώνεται να την εκτελέσει για καθαγιασμένες αξίες.
Στην Ελλάδα, το νομικό πλαίσιο πανηγυρικά θεσμοθετήθηκε το 1987 και συμβολικά από το Γ. Μαγκάκη, θύμα βασανιστηρίων της δικτατορίας. Έτσι, η υπακοή στις διαταγές των ανωτέρων δεν απαλλάσσει πλέον τον κατηγορούμενο-βασανιστή· η διάχυτη εικόνα των εντολέων του κακού (που χρόνια κάλυπτε χαμηλόβαθμους) διαλύεται, και καθιερώνεται αυστηρά η ατομική ευθύνη. Ωστόσο, επειδή στην πράξη το αίσθημα ευθύνης μειώνεται από το άβατο των κρατητηρίων και την έλλειψη αξιόπιστων ερευνών, η κατάχρηση εξουσίας από τα κρατικά όργανα γίνεται συστηματική πρακτική· επιτέλους, πρέπει να ικανοποιηθεί η ανάγκη για ανάληψη ατομικών ευθυνών κρατικών οργάνων. Έτσι, ενώ μιλάμε κυρίως για εξευτελιστική και απάνθρωπη μεταχείριση και όχι για βασανιστήρια, αντιμετωπίζουμε ένα καθεστώς συστηματικών παραβιάσεων, που έχει γεννηθεί πριν από τη δικτατορία. Μάλιστα, στην πρόσφατη ιστορία της, η Ελλάδα έχει να επιδείξει ένα οργανωμένο σύστημα σωματικού και ψυχικού καταναγκασμού, που κορυφώνεται την περίοδο 1936-1974, και παραμένει μυστικό όσο τα κρατικά, αστυνομικά και στρατιωτικά αρχεία μένουν απόρρητα. Σήμερα αυτό έρχεται στην επιφάνεια τόσο με την άμεση εξευτελιστική συμπεριφορά των κρατικών οργάνων προς τους κρατούμενους (χλευασμός, υπερβολική χρήση βίας, κολπικός και πρωκτικός έλεγχος των πρωτοεισαγόμενων και μεταχθέντων στις φυλακές) αλλά κυρίως με τις φτωχές συνθήκες κράτησης στα αστυνομικά τμήματα (συνωστισμός, ανεπαρκής φωτισμός, δύσκολη πρόσβαση σε νερό, τιμωρητική απομόνωση). Εν τέλει, η απάνθρωπη μεταχείριση ακούγεται σαν παρωχημένο ανέκδοτο της δικτατορίας ή εικόνα από την τριτοκοσμική Μέση Ανατολή· αποτελεί όμως μια φρικτή καθημερινή πραγματικότητα για πολλούς ανώνυμους που περιμένουν σε απροσπέλαστα κελιά.

*1.Έκθεση Διεθνούς Αμνηστίας, 2010
*2. Philippe Sands, Torture Team: Rasmfeld’s memo and the betrayal of Amercan values, 2008

I.X.

Firewater

Ήταν 8 Δεκέμβρη του 2008, όταν μετά την πορεία έγιναν συλλήψεις 19 νέων από τους οποίους, οι 11 ήταν ανήλικοι μαθητές/ριες,οι οποίοι οδηγήθηκαν στον εισαγγελέα ο οποίος και αποφάνθηκε ότι αποτελούν το… νέο αίμα της τρομοκρατίας στην Ελλάδα.

Το κατηγορητήριο βαρύτατο και ανυπόστατο, βασισμένο μόνο στις –πανομοιότυπες- καταθέσεις των αστυνομικών, χωρίς προσκόμιση οποιουδήποτε αποδεικτικού στοιχείου, χωρίς εξατομίκευση των κατηγοριών, χωρίς ταυτοποίηση προσώπου και πράξης. Μερικές από τις κατηγορίες που τους αποδίδονται είναι ότι:

«….συγκρότησαν δομημένη και με διαρκή δράση ομάδα/εγκληματική οργάνωση, η οποία λειτουργούσε σε οργανωμένη βάση και με κατανεμημένους ρόλους, που επεδίωκε την διάπραξη εμπρησμών……. η οποία δεν σχηματίστηκε περιστασιακά αλλά με μόνιμο και σταθερό χαρακτήρα και με υποδομή τέτοιας έκτασης και δυναμικής, που διέθετε ποικίλα τεχνικά μέσα πάσης φύσεως….και είχε την δυνατότητα να εναλλάσσεται και να αντικαθιστά τα μέλη της χωρίς να υφίσταται αλλαγή…»

Είναι η πρώτη φορά που ο αντιτρομοκρατικός νόμος ενεργοποιείται για να καταστείλει ένα κίνημα.

Λίγες μέρες νωρίτερα στις 1 Δεκέμβρη, δικάζονται και οι τέσσερις φοιτητές, που συνελήφθησαν στη στάση του λεωφορείου των ΤΕΙ, ως ύποπτοι λόγω εμφάνισης, με «ακράδαντο» στοιχείο ενοχής το ότι ήταν κοντά στη λαϊκή, όπου είχαν μοιραστεί τα τρόφιμα, μετά από απαλλοτρίωση σούπερ μαρκετ της Λάρισας, στις 11/2/2009. Για τους νέους αυτούς η κατηγορία είναι «ληστρική κλοπή κατά συναυτουργία», που μόνο σε συμμορίες ληστών αποδίδεται.

Πέρα από το ότι καμία ενοχή δεν αποδεικνύεται, επιπλέον η ευτελής αξία των αγαθών δεν δικαιολογεί κακουργήματα και είναι χαρακτηριστικό ότι το ίδιο το κατάστημα απέσυρε την μήνυση. Αλλά σ’ αυτό το τόπο «παραγράφονται» μόνο τα μεγάλα εγκλήματα ληστείας και σφετερισμού δημόσιου χρήματος και όταν είναι (δις)εκατομμύρια ευρώ.

Και τα δύο αυτά χαρακτηριστικά γεγονότα εντάσσονταν στο γενικότερο κλίμα καταστολής που είχε στόχο την τρομοκράτηση της νεολαίας που είχε βγει την περίοδο εκείνη δυναμικά στο προσκήνιο μετά την εν ψυχρώ δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, που ήταν η σπίθα που πυροδότησε το μεγαλύτερο εξεγερτικό γεγονός από την εποχή της μεταπολίτευσης.

Το «πείραμα» της Λάρισας το εμπνεύστηκε η κυβέρνηση της ΝΔ, επιστρατεύοντας τις δικαστικές και αστυνομικές αρχές, όμως τώρα η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ όχι μόνο δεν καταργεί το «ιδιώνυμο της κουκούλας» όπως υποσχέθηκε, αλλά κάνει ένα ποιοτικό άλμα προς την ίδια κατεύθυνση. Με τον Τρομονόμο Νο 3 που ψήφισε κρυφά (στο θερινό τμήμα της Βουλής), καταργεί τη διάταξη που είχε τεθεί ως ασφαλιστική δικλείδα για να μην συνιστά τρομοκρατική πράξη η τέλεση συγκεκριμένων αδικημάτων όταν συνδέονται με την άσκηση θεμελιωδών ατομικών, πολιτικών και συνδικαλιστικών ελευθεριών. Με λίγα λόγια πλέον όσοι διαδηλώνουν, ή απεργούν είναι… τρομοκράτες.

Οι δίκες αυτές θα αποτελέσουν μια πρόβα τζενεράλε, για τον ολοκληρωτισμό που θέλουν να επιβάλλουν, ώστε να θωρακίσουν το σύστημα από τις επερχόμενες κοινωνικές εκρήξεις. Και το μόνο σίγουρο είναι ότι τέτοιες εκρήξεις θα προκληθούν, εξαιτίας του νέου μεσαίωνα που έχουν επιβάλλει με τις πολιτικές τους οι κυρίαρχοι οικονομικοί και πολιτικοί κύκλοι.

Γι αυτό έχει τεράστια πολιτική σημασία οι νέοι που δικάζονται στις 1 και 9 Δεκέμβρη να αθωωθούν και ο τρομονόμος να μην περάσει.

Καλούμε τα κινήματα, τις συλλογικότητες, τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, τους φοιτητικούς συλλόγους, κάθε πολίτη σε όλη την Ελλάδα, κόμματα και φορείς, να πάρουν θέση και να δώσουν αυτή τη μάχη.

Απαιτούμε:

* Την αθώωση των διωκόμενων
* Την κατάργηση του τρομονόμου

Συμμετέχουμε στη πανελλαδική πορεία στη Λάρισα Σάββατο 27 Νοέμβρη στις 13.00, Πλατεία Ταχυδρομείου
Πρωτοβουλία αλληλεγγύης στους συλληφθέντες

Με αντίστοιχο τρόπο είχε περάσει και η κυβέρνηση Καραμανλή, το καλοκαίρι του 2009, την πρώτη τροποποίηση του τρομονόμου που περιλάμβανε τον περίφημο κουκουλονόμο, δηλαδή τη μετατροπή  πλημελλημάτων σε κακουργήματα, αν κανείς έχει καλύψει το πρόσωπο του ως στοιχειώδες μέτρο αυτοάμυνας στο χημικό πόλεμο της αστυνομίας. Τότε βέβαια το ΠΑΣΟΚ είχε μεγαλόστομα και υποκριτικά δεσμευτεί να καταργήσει τον κουκουλονόμο, σήμερα, τον αναβαθμίζει ακόμη περισσότερο.

Αφορμή για την επιπλέον ενίσχυση του τρομονόμου υπήρξε η κύρωση της σύμβασης του Παλέρμο του ΟΗΕ, που υπό το πρόσχημα της αντιμετώπισης του λεγόμενου οργανωμένου εγκλήματος, εισήγαγε την έννοια της «τρομοκρατίας» και την όρισε ως βασικό εχθρό του σύγχρονου κόσμου. Μια σύμβαση που αν και πέρασαν 10 χρόνια (ψηφίστηκε το 2000), καμιά ελληνική κυβέρνηση δεν έπαιρνε την ευθύνη της κύρωσής της.

Ο τρομονόμος και οι διαδοχικές τροποποιήσεις του δεν είναι άσχετες από την εσωτερική αλλά και τη διεθνή συγκυρία. Το κράτος αναβαθμίζει το νομικό του οπλοστάσιο ενάντια σε όσους αντιστέκονται στη σύγχρονη κοινωνική και εργασιακή βαρβαρότητα και θωρακίζει τον κατασταλτικό του μηχανισμό απέναντι στον “εσωτερικό εχθρό”. Η δημοκρατία αποκαλύπτει σιγά-σιγά το ολοκληρωτικό της πρόσωπο και προετοιμάζεται απέναντι στις διαφαινόμενες κοινωνικές εκρήξεις. Έτσι, ο τρομονόμος έρχεται να λειτουργήσει τόσο προληπτικά, όσο και κατασταλτικά. Από τη μια θέλει να σπείρει τον τρόμο ώστε να παραλύσει τις κοινωνικές αντιδράσεις μπροστά στον κίνδυνο να βρεθεί ο καθένας στη φυλακή με κατηγορίες «τρομοκράτη». Από την άλλη έρχεται να λύσει τα χέρια σε μπάτσους, εισαγγελείς και δικαστές και να σύρουν σε δίκες και εκδικητικές φυλακίσεις ως “μέλη τρομοκρατικής οργάνωσης” όσους εκδηλώνουν έμπρακτα την αντίθεση τους στην βαρβαρότητα της κυριαρχίας, απλά και μόνο με την παρουσία τους στο δρόμο.

Οι τροποποιήσεις στον τρομονόμο είναι οι εξής:

1. Ενώ έως τώρα τιμωρούνταν «όποιος συγκροτεί ή εντάσσεται ως μέλος σε δομημένη και με διαρκή δράση ομάδα από τρία ή περισσότερα πρόσωπα (οργάνωση) και επιδιώκει τη διάπραξη περισσότερων κακουργημάτων». Το «και» αντικαταστάθηκε με «που». Έτσι, εξαλείφεται το υποκειμενικό στοιχείο του δόλου και αντικαθίσταται με το αντικειμενικό συλλογικό στοιχείο. Είναι αδιάφορο αν ο διωκόμενος ήθελε να διαπράξει ή διέπραξε κακουργήματα. Αρκεί που το ήθελε η οργάνωση. Το ελληνικό σύστημα δικαίου δεν περιλάμβανε μέχρι τώρα τον αντικειμενικό δόλο. Πλέον, στο όνομα της «καταπολέμησης της τρομοκρατίας», εισάγεται και αυτός. Η συλλογική ευθύνη είναι πλέον αδίκημα και με το νόμο. Αποδεικνύεται γι’ ακόμη μία φορά πόσο περατά είναι τα όρια αστικής δημοκρατίας και φασισμού.

2. Ως «τρομοκρατική» οργάνωση ορίζεται πλέον και αυτή που συγκροτείται για να διαπράξει πλημμελήματα (π.χ. παρακώλυση συγκοινωνιών, διακεκριμένη φθορά κ.ά.). Έτσι, οι συλληφθέντες μιας μαχητικής πορείας, στους οποίους κατά κανόνα αποδίδονται τέτοια αδικήματα, μπορούν κάλλιστα να δικαστούν ως «τρομοκράτες». Απλώς, τους επιφυλάσσεται μικρότερη ποινή σε σχέση με όσους διαπράττουν κακουργήματα. Το ίδιο ισχύει και για όποιον κατηγορηθεί ότι «διευθύνει» τέτοια ομάδα. Δικάζεται κι αυτός σαν «αρχηγός», αλλά με μειωμένη ποινή (ο «διευθύνων» ομάδα που συστήθηκε για να διαπράξει κακουργήματα τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον 10 ετών).

3. Ο κύκλος των μελών μιας οργάνωσης διευρύνεται και με τους συμπαθούντες και όσους κατά την κρίση του δικαστηρίου υποβοηθούν την τέλεση πράξεων που ο νόμος ονομάζει κακουργηματικές. Τώρα -και με το νόμο πλέον- η υποβοήθηση της αντίστασης στο καθεστώς της Κυριαρχίας είναι κακούργημα. Συγκεκριμένα, ο νέος νόμος προβλέπει πως «όποιος παρέχει ουσιώδεις πληροφορίες ή υλικά μέσα με σκοπό να διευκολύνει ή να υποβοηθήσει για τη διάπραξη κακουργηματικών πράξεων, τιμωρείται με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών». Μάλιστα, ο νέος νόμος διευκρινίζει ρητά ότι αυτή η κατηγορία απευθύνεται «ανεξάρτητα από τη διάπραξη οποιουδήποτε εγκλήματος από τα αναγραφόμενα στην παρ. 1»! Πρακτικά αυτό σημαίνει πως αν φωνάξεις σε μια ομάδα διαδηλωτών (  ‘τρομοκρατών’ με την ορολογία της Εξουσίας) «προσέξτε από εκεί έρχεται η αστυνομία», αν προσφέρεις σε κάποιον μία χειρουργική μάσκα ενάντια στα δακρυγόνα, ή αν προσφέρεις στέγη ή οποιαδήποτε βοήθεια σε όποιον αγωνίζεται κατά αυτού του συστήματος (τον οποίον η Εξουσία έχει βαφτίσει τρομοκράτη), κινδυνεύεις να βρεθείς στη φυλακή μέχρι και δέκα χρόνια ως συνεργός τρομοκρατών.

4. Εισάγεται πλέον, δίπλα στη συμμετοχή σε «δομημένη οργάνωση», το αδίκημα της απειλής. Συγκεκριμένα, στο άρθρο 187Α του Ποινικού Κώδικα επέρχεται τροποποίηση σύμφωνα με την οποία «όποιος απειλεί σοβαρά με την τέλεση του κατά την παρ. 1 εγκλήματος και έτσι προκαλεί τρόμο, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών». Τα όρια της αυθαιρεσίας εκτείνονται πλέον στο άπειρο, καθώς ευθέως διώκεται το φρόνημα και η πρόθεση τέλεσης εγκλήματος. Και αφού η Εξουσία ονομάζει ανοικτά και με το νόμο πλέον έγκλημα και τρομοκρατία οποιασδήποτε μορφής αντίσταση εναντίον της, πρακτικά, η ανακοίνωση μιας διαδήλωσης ή μιας κατάληψης μπορεί να θεωρηθεί ότι προκαλεί τρόμο και άρα οι διοργανωτές  είναι δυνατό να συλληφθούν και να οδηγηθούν στη φυλακή.

5. Για να κατοχυρωθεί καλύτερα η διεύρυνση του κύκλου των «υπόπτων», έρχεται η κατάργηση της διάταξης του νόμου του 2004 που έλεγε ότι «δεν συνιστά τρομοκρατική πράξη η τέλεση ενός ή περισσότερων από τα εγκλήματα των προηγούμενων παραγράφων, αν εκδηλώνεται ως προσπάθεια εγκαθίδρυσης δημοκρατικού πολιτεύματος ή διαφύλαξης ή αποκατάστασης αυτού ή ως δράση υπέρ της ελευθερίας… ή αποσκοπεί στην άσκηση θεμελιώδους ατομικής, πολιτικής ή συνδικαλιστικής ελευθερίας ή άλλου δικαιώματος». Η διάταξη αυτή ενώ θεωρητικά απέτρεπε τη δίωξη του φρονήματος και της ανοιχτής πολιτικής και συνδικαλιστικής δράσης, ουσιαστικά όλα αυτά ετίθεντο στην κρίση του εκάστοτε δικαστηρίου. Σήμερα, με την κατάργηση του συγκεκριμένου άρθρου, καταργούνται ακόμα και τα προσχήματα. Τυχαία γίνεται λόγος για χούντα;

6. Με τον προηγούμενο «τρομονόμο» το δικαστήριο δεχόταν ανώνυμες μαρτυρικές καταθέσεις, αλλά ήταν υποχρεωμένο να αποκαλύψει στον κατηγορούμενο το όνομα του μάρτυρα, εφόσον εκείνος (ο κατηγορούμενος) ή κάποιος διάδικος το ζητούσε. Η δυνατότητα αυτή πλέον αφαιρείται, αφού το δικαστήριο μπορεί να αρνηθεί το αίτημα αυτό εφόσον αιτιολογήσει γραπτά τους λόγους της άρνησης. Η αλλαγή αυτή μπορεί να στείλει σε πολυετείς καθείρξεις κατηγορούμενους για «τρομοκρατία» με βάση καταθέσεις ανθρώπων που δεν θα δουν και δεν θα ακούσουν ποτέ διά ζώσης, ώστε να μπορούν να αντικρούσουν τους ισχυρισμούς τους. Το μέτρο αυτό ξεπερνά και τον πιο σκληρό και αρρωστημένο ολοκληρωτισμό. Η αντίσταση ονομάζεται τρομοκρατία, διώκεται ως κακούργημα με τη συνδρομή αόρατων μαρτύρων, που αν το δικαστήριο αρνηθεί να αποκαλύψει την ταυτότητά τους, δε θα μάθουμε ποτέ αν πραγματικά υπήρξαν ή αν υπήρξαν τι σχέση (δεν) είχαν με την υπόθεση. Επιπλέον θα μπορούν να φυγαδεύονται στο εξωτερικό. Ικανοποιείται έτσι ένα πάγιο αίτημα των αμερικανικών διωκτικών υπηρεσιών και κατασταλτικών μηχανισμών για τη χρήση «ανώνυμων πληροφοριοδοτών» κατά τα αμερικανικά πρότυπα, δηλαδή πρακτόρων των μυστικών υπηρεσιών! Είναι εμφανής η τάση ομογενοποίησης της καταστολής της υπερεθνικής Εξουσίας αλλά και της ολοκληρωτικής κοινωνίας που αυτή ετοιμάζει.

7. Νέες  «ειδικές ανακριτικές τεχνικές» εισάγονται και προωθείται η διεθνής συνεργασία για την πάταξη της τρομοκρατίας και την ανταλλαγή τεχνογνωσίας ανακριτικών μεθόδων μεταξύ κρατών. Η ανησυχητικά γενικόλογη διατύπωση των ειδικών ανακριτικών τεχνικών-που προσδιορίζονται συνοπτικά ως «ηλεκτρονικές ή άλλες μορφές παρακολούθησης»- νομιμοποιεί με την κύρωση του νόμου την ακατάσχετη χρήση πιθανόν ακραίων ανακριτικών μεθόδων που μέχρι σήμερα, θεωρητικά τουλάχιστον, ήταν παράνομες. Η χρήση αυτών των μεθόδων βρίσκεται φυσικά στην αποκλειστική δικαιοδοσία των αστυνομικών αρχών. Ταυτόχρονα, η κύρωση με νόμο αγνώστων ανακριτικών μεθόδων αποτελεί μια αναμενόμενη εξέλιξη από την στιγμή που παγκόσμια πλέον οι «δημοκρατίες» χαλαρώνουν τα όρια της χρήσης ψυχικής ή και σωματικής βίας ως αποκλειστική μέθοδο απόσπασης των απαραίτητων πληροφοριών.

Πρέπει να επισημανθεί ότι η κύρωση της σύμβασης του Παλέρμο προδικάζει τη λήψη και άλλων κατασταλτικών μέτρων, όπως π.χ. η σκλήρυνση του καθεστώτος κράτησης των καταδικασθέντων για «τρομοκρατία». Για παράδειγμα, το άρθρο 11 παρ. 4 της σύμβασης προβλέπει διαφορετικό καθεστώς για την προσωρινή ή υφ’ όρων απόλυση καταδικασθέντων για τέτοια αδικήματα. Αναφέρει συγκεκριμένα ότι : «κάθε κράτος μέρος διασφαλίζει ότι τα δικαστήριά του ή άλλες αρμόδιες αρχές λαμβάνουν υπόψη τη βαρύτητα των αδικημάτων που καλύπτονται από τη Σύμβαση αυτή, όταν εξετάζουν το ενδεχόμενο προσωρινής ή υφ’ όρων απόλυσης προσώπων, που έχουν καταδικαστεί για τέτοια αδικήματα».

Kοσμάς & Ι.Χ.

Πρώτα-πρώτα πρέπει να μιλήσουμε για την επιτακτική ανάγκη να αρχίσουν να οργανώνονται δράσεις χωρίς συνδικαλιστική ή κομματική κάλυψη. Αυτό δε σημαίνει ότι προτρέπουμε τους εργάτες να εγκαταλείψουν τα υπάρχοντα γραφειοκρατικοποιημένα συνδικάτα, αλλά ότι ενθαρρύνουμε κάθε πράξη ή δράση που δεν περιορίζεται στα ασφυκτικά όρια των θεσμοθετημένων συνδικαλιστικών πλαισίων. Μπορούμε δηλαδή να πούμε ότι το σύνθημα που πρέπει να κυριαρχήσει δεν είναι «Nα συσπειρωθούμε στα σωματεία μας», αλλά «Να οργανώσουμε επιτροπές αγώνα, παραδειγματικές δράσεις, καταλήψεις, απαλλοτριώσεις, συνελεύσεις στους χώρους δουλειάς και στις γειτονιές».
Δεύτερον, πρέπει να παραδεχτούμε ότι μάλλον οι δράσεις αυτές θα γεννηθούν αποκεντρωμένα. Δε θα είναι ένα σχέδιο κάποιων «γνωστών αγωνιστών της βάσης » ή γενικά κάποιων «ενεργών συνδικαλιστικά ή πολιτικά». Οι άνθρωποι καταφεύγουν σε νέες μορφές οργάνωσης και πάλης, όταν δεν έχουν άλλο δρόμο.
Τρίτον, οι δράσεις αυτές μπορούν να γεννηθούν μάλλον πάνω στη βάση της άμεσης σχέσης των ανθρώπων και όχι με συζητήσεις και ψηφοφορίες στις τακτικές γενικές συνελεύσεις των γραφειοκρατικοποιημένων συνδικάτων ή στα γραφεία των κομμάτων, των οργανώσεων ή των συνδικαλιστικών παρατάξεων. Θα είναι καρπός της κοινής διάθεσης των οργισμένων εργατών, ανέργων, φοιτητών, κατοίκων της γειτονιάς να προχωρήσουν σε συγκεκριμένη δράση.
Τέταρτον και σπουδαιότερο : H επίθεση του κράτους και του κεφαλαίου γίνεται στον άμεσο αλλά και στον έμμεσο, κοινωνικό μισθό. Είναι επίθεση και στο πεδίο της κοινωνικής αναπαραγωγής, (εκπαίδευση, υγεία, μεταφορές, κοινωνική ασφάλιση). Κράτος και κεφάλαιο μειώνουν διαρκώς τις κοινωνικές δαπάνες και μετακυλίουν όλο και περισσότερο το κόστος αναπαραγωγής μας σε μας τους ίδιους. Οι νέες αντισυμβατικές αμεσολάβητες δράσεις, που περιγράψαμε πιό πανω , μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην κατάργηση των διαχωρισμών μεταξύ των προλετάριων. Γιατί θα προσπερνούν τα ιδιαίτερα κλαδικά αιτήματα και θα ενώνουν τους εργαζόμένους πάνω στη βάση της κοινής αντιμετώπισης του κοινού εχθρού. Καθώς θα ξεφεύγουν από το ασφυκτικό πλαίσιο των εργασιακών χώρων και θα διαχέονται στο πεδίο του κοινωνικού εργοστασίου, στο χώρο της κοινωνικής αναπαραγωγής, οι αγώνες αυτοί θα κυκλοφορούν βρίσκοντας το περιεχόμενό τους στη συλλογική αντεπίθεση ενάντια στη δραστική υποτίμηση της ζωής μας συνολικά.

Οκτώβριος2010
Πρωτοβουλία για την αυτοοργάνωση στην εκπαίδευση

Πρώτα ο μαθητής…

Οι εμπνευστές του Νέου Σχολείου, όπως το ονόμασαν, μέσα από μια κακοστημένη προπαγάνδα απαξίωσης μαθητών και εκπαιδευτικών, βάσει αποτελεσμάτων στο ευρωπαϊκό σύστημα αξιολόγησης Pisa, κατέθεσαν «νύχτα» (κυριολεκτικά και μεταφορικά) το πολυνομοσχέδιο-σκούπα  του υπουργείου Παιδείας στη Βουλή, επιβάλλοντας μνημόνιο και στα σχολεία.  «Πρώτα ο μαθητής», «η τσάντα στο σχολείο» «το ψηφιακό σχολείο» «το Νέο Σχολείο»: μερική από την κρατική συνθηματολογία που επιστρατεύτηκε ασελγώντας πάνω στη νοημοσύνη μας.
Τις συνέπειες του νεο-οργουελιανού σχολείου τις βιώνει καθημερινά πρώτα ο μαθητής:
Το διδακτικό ωράριο- η υποχρεωτική παραμονή στα σχολικά κελιά- αυξάνεται κατά μία ώρα από την Α΄ δημοτικού ενώ ταυτόχρονα προστίθεται το μάθημα των Αγγλικών στο πρόγραμμα των εφτάχρονων μαθητών. Η σχολική τσάντα φαντάζει ασήκωτη όπως και η ύλη των μαθημάτων, γι’ αυτό άλλωστε το υπουργείο με πρόσφατη εγκύκλιο προς όλα τα σχολεία εκδηλώνει την ανησυχία του. Το σύστημα χρειάζεται καμπουριασμένες συνειδήσεις και όχι γυρτές τις πλάτες των αυριανών υπηκόων του. Ο αριθμός των μαθητών ανά τάξη επεκτείνεται στους 30 και οι σχολικές αίθουσες συγχρωτίζονται ασφυκτικά, ως αποτέλεσμα καταργήσεων τμημάτων και συγχωνεύσεων των σχολικών μονάδων. Οι τάξεις υποδοχής, τα τμήματα ένταξης και η ενισχυτική διδασκαλία υπολειτουργούν ή καταργούνται υπό το πρίσμα της λογικής του Νέου Σχολείου που τα τοποθετεί στη σφαίρα της περιττής πολυτέλειας.
Παράλληλα, καταγράφονται σαρωτικές αλλαγές στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Το «νέο» Λύκειο υποτάσσεται στις «νέες ανάγκες», που διαμορφώνουν το κεφάλαιο και η αγορά εργασίας. Είναι σαφές ότι το Λύκειο δεν αποδεσμεύεται από την εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο και παραμένει υποταγμένο σε αυτή, πλουτίζοντας  τον φροντιστηριά της γειτονιάς. Το νέο μοντέλο αξιολόγησης  των μαθητών είναι συστηματικό και σε καθημερινή βάση, αφού δεν στηρίζεται μόνο στις εξετάσεις, αλλά τόσο σε εργασίες όσο και «στο συνολικό έργο και τη συνολική προσπάθεια». Πλέον θα αξιολογείται ακόμη και «η συμμετοχή σε κοινωνικές και περιβαλλοντικές εκδηλώσεις», σύμφωνα με δήλωση της υπουργού,  φωτογραφίζοντας καταφανώς τους καταληψίες μαθητές. Ο ορισμός από τα Πανεπιστήμια των μαθημάτων στα οποία θα εξετάζονται οι μαθητές για την εισαγωγή τους σε αυτά, καθώς και των συντελεστών πρόσβασης σε καθένα από αυτά τα μαθήματα, προμηνύουν εξετάσεις εισαγωγής πολλών ταχυτήτων, που θα βάζουν εξαρχής  ταξικούς φραγμούς, θα αποδίδουν την ευθύνη επιτυχίας-αποτυχίας αποκλειστικά στον υποψήφιο και τις επιλογές του και όχι στο ίδιο το εξεταστικό σύστημα, ενώ σηματοδοτούν σαφώς και λιγότερες επιλογές σε σχολές. Ευελιξία, δεξιότητες, επιχειρηματικότητα,  ανταγωνιστικότητα,  ευρωπαϊκή ιδέα είναι τα νέα όπλα με τα οποία το κράτος επιτίθεται στην παιδική ηλικία.

Το φτωχό σχολείο του ΔΝΤ…

Αν όλα τα παραπάνω σκιαγραφούν αδρά τις αλλαγές στην εκπαιδευτική διαδικασία, η εγκατάλειψη των ιδρυμάτων και η άρνηση κάλυψης των στοιχειωδών αναγκών μαθητών και εκπαιδευτικών αποστομώνει εμφατικά και τον τελευταίο δύσπιστο.  Αρκεί να αναλογιστούμε την ελλιπέστατη, υλικοτεχνική υποδομή των σχολείων, την υποχρηματοδότηση της εκπαίδευσης (μείωση άνω του 50% της χρηματοδότησης για κάλυψη των λειτουργικών εξόδων των σχολείων όλης της χώρας), τους κακοπληρωμένους εκπαιδευτικούς, τις περικοπές στους πενιχρούς μισθούς τους, την έλλειψη σε προσωπικό, τη στελέχωση με εκπαιδευτικούς εργασιακού καθεστώτος γαλέρας, τις συγχωνεύσεις-καταργήσεις σχολείων που προοιωνίζει το σχέδιο «Καλλικράτης», τα πάμπολλα κτιριακά προβλήματα και την εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου στα ύψη, που θα κρατήσει φέτος τις σχολικές αίθουσες παγωμένες.
Επιπλέον ήδη από το Σεπτέμβριο  εφαρμόζονται πιλοτικά μέθοδοι αξιολόγησης της σχολικής μονάδας που στοχεύουν στην αποτίμηση της αποδοτικότητας των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και ως προς την εσωτερική λειτουργία τους και ως προς την ανταπόκριση του προϊόντος τους (απόφοιτοι) στις ανάγκες της οικονομίας.  Το «νέο σχολείο»,  το  αποτελεσματικό σχολείο,  είναι αυτό που κατορθώνει να υλοποιεί τους θεσπισμένους σε εθνικό επίπεδο στόχους και χρηματοδοτείται ανάλογα με τον βαθμό υλοποίησής τους. Εφ’ εξής η επιβίωση μιας σχολικής μονάδας θα εξαρτάται από τη σχετική θέση της στην εκπαιδευτική αγορά, από την ικανότητα προσέλκυσης χορηγών, από τον αριθμό αλλοδαπών μαθητών που φοιτούν σε αυτή κτλ. Παράλληλα, η κρατική προπαγάνδα περί ψηφιακού ή πράσινου σχολείου καταρρέει μαζί με τους σοβάδες από τα ταβάνια (ή και ολόκληρα τα ταβάνια) σχολείων της χώρας. Τον τελευταίο ενάμιση μήνα καταγράφτηκαν ατυχήματα στο ΤΕΕ  Ειδικής Αγωγής,   Ν. Ιωνίας Βόλου, στο Μουσικό Γυμνάσιο Ζακύνθου, στο 1οΔ.Σ Κορυδαλλού, σε Γυμνάσιο στο Μπραχάμι με θύματα τραυματισμών μαθητές και διδάσκοντες. Την ίδια ώρα,  διάφορες βιομηχανίες τροφίμων και αλυσίδες φαστ φουντ παραδίδουν μαθήματα αγωγής υγείας, πολυεθνικές της αυτοκινητοβιομηχανίας διδάσκουν «κυκλοφοριακή αγωγή», εταιρίες προφυλακτικών εκπαιδεύουν στη σεξουαλική αγωγή, ενώ ο ΣΕΒ μυεί τους μαθητές στην επιχειρηματικότητα.
Την εξαντλητική λίστα με τις αλλαγές σε Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια κλείνει το ξεπάτωμα του δημόσιου και δωρεάν χαρακτήρα των Πανεπιστημίων, η θέσπιση του Εθνικό Πλαίσιου Επαγγελματικών Προσόντων, η ποινικοποίηση των μαθητικών και φοιτητικών αγώνων, η υποβάθμιση της τεχνικής εκπαίδευσης και φυσικά η αναγνώριση ιδιωτικών πανεπιστημίων.

Για την επανοικειοποίηση της δημιουργικότητας…

Συνοψίζοντας, στο σύγχρονο σχολείο  η εκπαιδευτική διαδικασία θεωρείται πλέον μια επιχειρηματική δραστηριότητα της οποίας το αποτέλεσμα πρέπει να ελεγχθεί, να τυποποιηθεί και να καταναλωθεί. Γνώσεις και δεξιότητες «ευέλικτες» και φθηνές, που γρήγορα αποχτιούνται και γρήγορα χάνονται θα αποτελέσουν τα εφόδια για τη «νέα εποχή» της βαρβαρότητας. Στις απόψεις περί  αποτελεσματικότητας όπου η λειτουργία του σχολείου περιγράφεται με όρους  παραγωγικής διαδικασίας, καλούμαστε να αντιτάξουμε το ιστορικό μας πεπρωμένο: την εξέγερση. Ο μοναδικός δρόμος που ανοίγεται μπροστά είναι η αποθεσμοποίηση του σχολείου και το αναφαίρετο δικαίωμά μας να μαθαίνουμε αυτό που θέλουμε αντί αυτού που είναι χρήσιμο για την κυριαρχία. Το σχολείο-στρατώνας, φθηνή λύση για το κεφάλαιο όπου θα παρκάρονται τα παιδιά των απασχολήσιμων, θα αποτελέσει μια από τις προϋποθέσεις για την αναδιάρθωση του συστήματος. Επιτέλους, σε μια περίοδο ψευδεπίγραφης “καινοτομίας” το «νέο σχολείο» σε τίποτα δεν διαφέρει από το παλιό: η εξόντωση και η αλλοτρίωση των μαθητών-τριών, η αποκοπή τους από το κοινωνικό γίγνεσθαι, η εδραίωση βλαβερών για τον άνθρωπο “εργαλειακών” νοοτροπιών, ο καταστροφικός του ρόλος στις ζωές των ανθρώπων, ας γίνουν οι αφορμές για άγριες απεργίες και καταλήψεις.
Ο αγώνας αυτός για ένα άλλο σχολείο, ραμμένο όχι στα μέτρα της εξουσίας και της ελεύθερης αγοράς μα της κοινωνίας, ταυτίζεται με τον αγώνα ενάντια στην εξουσία και στον ακρωτηριασμό της ελευθερίας, για έναν κόσμο με βάση του την ισότητα και την ελευθερία.

apostada